مفردات نهج البلاغه - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٠٤٠ - نصاب
در همانجا فرموده: «فاشهق قلالها و اطال انشازها و جعلها للارض عمادا» نشز (مثل شرف) نيز مكان مرتفع است، جمع آن انشاز آيد. يعنى قلّههاى كوهها را مرتفع گردانيد و ارتفاعات آنها بالا برد و آنها را بر زمين ستونها گردانيد.
نشط
نشاط (بفتح اوّل) طيب نفس و شادى. دو مورد از آن در «نهج» آمده است، در وصف متقين فرموده: «فمن علامة احدهم انّك ترى له قوّة فى دين... و نشاطا فى هدى» خ ١٩٣ ٣٠٥، يعنى شادمانى در رفتن راه هدايت. به حارث همدانى مىنويسد: «و خادع نفسك فى العبادة... و خذعفوها و نشاطها» نامه ٦٩ ٤٦٠، نفس خود را در عبادت بفريب و به عبادتش وادار و براى عبادت حالت فراغت و شادى نفس را برگزين
نصب
(مثل عقل) رنج دادن. رنج ديدن بر پا داشتن. نصب (مثل قفل و شرف): رنج و تعب است «ناصب» رنج دهنده و نصب كننده و بر پا دارنده. موارد زيادى از آن در «نهج» آمده است، چنانكه فرموده: «الدهر يخلق الابدان... من ظفر به نصب و من فاته تعب» حكمت ٧٢، هر كس به روزگار غلبه كند به زحمت مىافتد و هر كس روزگار از او فوت شود به رنج مبتلا گردد، يعنى در هر دو حال زندگى مستلزم رنج و فشار است، در حال غلبه، اداى حقوق، مبارزه براى آمال و رسيدن به آنها و در حال فقر با فشار دست به گريبان شدن دارد.
درباره عالم نماها فرموده: «تسمّى عالما و ليس به... نصب للناس شركا من حبائل غرور و قول زور» خ ٨٧ ١١٩ براى مردم از ريسمانهاى فريب و دروغ دامها نصب كرده و بر پا داشته است. و نيز فرمايد: «... اعمال العباد فى عاجلهم نصب اعينهم فى آجلهم» حكمت ٧ «نصب اعين» به معنى پيش چشم بودن است گوئى كه در مقابل چشم منصوب و بر پا داشته است
نصاب
اصل. اول هر چيز. معيار و مرجع. در ملامت بيعت شكنان (ناكثين) فرمود: «الا و انّ الشيطان قد ذمّر حزبه و استجلب جلبه ليعود الجور الى اوطانه و يرجع الباطل الى نصابه» خ ٢٢ ٦٣ بدانيد: شيطان گروه خود را بر انگيخته و از