معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت)

(١)

شناسنامه

٤ ص

مقدمه حجتالاسلام و المسلمين علىاكبر رشاد

٢٣ ص

(٤)

يادداشت دبير همايش

٢٧ ص

(٥)

فصل اول بررسى توصيفى - تحليلى آثار استاد معرفت

٣٣ ص

(٦)

نقد و بررسى كتاب شبهات و ردود

زلال انديشه و غبار آيينه

٣٦ ص

(٩)

شبهه و روش برخورد با آن

٤٠ ص

(١٠)

شبهات وارده در باب قرآن

٤٠ ص

(١١)

شيوه پاسخگويى به شبهات

1 تتبع فراوان همراه با سختكوشى بسيار

٥١ ص

(١٥)

2 پويايى و ناايستايى در يافتههاى علمى

٥٢ ص

(١٦)

3 آزادانديشى و دليرى

٥٢ ص

(١٧)

4 استوارسازى انديشه و نظريه به يارى افكار مخاطبان

٥٣ ص

(١٨)

5 بهرهمندى از قلم زيبا، شيوا و استوار

٥٣ ص

(١٩)

6 نظريهپردازى و توليد انديشه

تقديرها و امتيازات

نقد و بررسى كتاب التمهيد فى علوم القرآن

انگيزه تأليف كتاب التمهيد

٦١ ص

(٣٠)

نگاهى به مقدمه كتاب«التمهيد»

٦٣ ص

(٣١)

نگاهى به مباحث جلد نخست التمهيد

نگاهى گذرا به مباحث جلد دوم كتاب التمهيد

٧٤ ص

(٣٨)

نگاهى به مباحث جلد سوم كتاب التمهيد

٧٧ ص

(٣٩)

اهم ديدگاههاى استاد معرفت در زمينه محكم و متشابه

٧٨ ص

(٤٠)

مرورى به مباحث جلد چهارم كتاب التمهيد

٨٠ ص

(٤١)

نگاهى به مباحث جلد پنجم و ششم كتاب التمهيد

٨٢ ص

(٤٢)

ويژگىهاى كتاب التمهيد

٨٥ ص

(٤٣)

نقد و بررسى كتاب صيانة القرآن من التحريف

راهيافت تحريف لفظى در سنت پيامبر(ص)

٩٣ ص

(٤٩)

ديدگاهها درباره راهيافت تحريف لفظى در قرآن

٩٤ ص

(٥٠)

نقد شبهه تحريف به كاستى در قرآن

٩٥ ص

(٥١)

عوامل پيدايش ديدگاه تحريف

٩٧ ص

(٥٢)

انگيزه تأليف كتاب صيانة القرآن

١٠٠ ص

(٥٣)

چاپها و ترجمههاى كتاب

١٠٢ ص

(٥٤)

ويژگىهاى كتاب صيانة القرآن من التحريف

١٠٣ ص

(٥٥)

1 انتساب تحريف به روايات اهل سنت

١٠٤ ص

(٥٦)

2 انعكاس ديدگاه گروهى از عالمان اهل سنت مبنى بر برائت شيعه از تهمت تحريف

١٠٦ ص

(٥٧)

3 ارائه ديدگاه عالمان شيعه

١٠٦ ص

(٥٨)

4 اهتمام به ديدگاه خاورشناسان و نقد نظرگاه آنان

١٠٧ ص

(٥٩)

5 بازسازى مفهوم تحريف در كتب عهدين

١٠٨ ص

(٦٠)

6 بازشناساندن مبانى تفكر اخباريان

١١١ ص

(٦١)

7 تشكيك در منابع مورد استناد محدث نورى

١١٤ ص

(٦٢)

8 نقد و بررسى روايات مورد استناد محدث نورى

١١٥ ص

(٦٣)

ملاحظاتى بر كتاب صيانة القرآن من التحريف

١١٧ ص

(٦٤)

بررسى تطبيقى دو كتاب التفسير و المفسرون استاد معرفت و ذهبى

ذهبى و كتاب التفسير و المفسرون

١٢٥ ص

(٦٧)

آيتالله معرفت و كتاب التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب

١٢٧ ص

(٦٨)

ويژگىهاى كتاب التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب

١٢٨ ص

(٦٩)

لغرشهاى ذهبى از نظر آيتالله معرفت

١٣١ ص

(٧٠)

1 تقسيم ناصواب تفسير به رأى به ممدوح و مذموم

١٣١ ص

(٧١)

2 تحليل غير منصفانه از برخى تفاسير

١٣٥ ص

(٧٢)

3 صحيح انگاشتن آراى صحابه در تفسير

١٤٠ ص

(٧٣)

4 صحيح انگاشتن آراى تابعين

١٤٥ ص

(٧٤)

5 انتساب ناصواب شيعه به پذيرش تحريف

١٤٦ ص

(٧٥)

6 انتساب ناصواب شيعه به بهرهبردارى فرقهاى از نظريه بطن قرآن

١٤٨ ص

(٧٦)

7 تضعيف اهم تعاليم اماميه(عصمت، مهدويت و رجعت)

بررسى توصيفى - تحليلى كتاب التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب

1 عصرى بودن قلم نگارش

١٥٦ ص

(٨٥)

2 غنا و فراوانى منابع

١٥٧ ص

(٨٦)

3 آسيبشناسى روايات تفسيرى

١٥٧ ص

(٨٧)

4 پانوشتهاى سودمند

١٥٨ ص

(٨٨)

5 توجه به بحثهاى بنيادين

١٥٩ ص

(٨٩)

6 بر نمودن نگرگاه

8 برجستهسازى حضور اهل بيت(ع)

١٦٢ ص

(٩٢)

9 ويرايش ادبى و محتوايى

1 افزودههاى فهرستى

١٦٥ ص

(٩٥)

2 ستردههاى فهرستى

١٦٥ ص

(٩٦)

3 جايگزينى مترادفها

1 نافراگيرى مكتبهاى تفسيرى

١٧٠ ص

(١٠٤)

2 مكتبهاى تفسيرى پنجگانه و كاستى شناسهها

١٧٣ ص

(١٠٥)

3 عدم حضور اهل بيت(ع) در مكتب تفسيرى مدينه

١٧٤ ص

(١٠٦)

4 مصادر و منابع بىنشان

١٧٥ ص

(١٠٧)

5 ناروشمندى برگردان پارسى به تازى

١٧٦ ص

(١٠٨)

6 نارسايى برخى مفاهيم

١٧٨ ص

(١٠٩)

7 كاستىهاى حروفچينى و ويرايشى

١٧٩ ص

(١١٠)

الف اشتباهات مشترك هر دو چاپ

١٨٠ ص

(١١١)

ب اشتباهات چاپ دوم

١٨٠ ص

(١١٢)

8 ناپيوستگى تاريخى

١٨٠ ص

(١١٣)

9 تبارناشناسى مكتبى و جغرافيايى

١٨١ ص

(١١٤)

10 نداشتن سياهه منابع و مصادر

١٨٢ ص

(١١٥)

11 پى در پى بودن صفحات هر دو جلد

١٨٢ ص

(١١٦)

12 تهى بودن از گرايشهاى تفسيرى نوپديد

بررسى تحليلى و انتقادى آثار قرآنى استاد معرفت

گونهشناسى آثار قرآنى

١٨٦ ص

(١٢٢)

ويژگىهاى روششناختى آثار استاد معرفت

١٨٧ ص

(١٢٣)

روششناسى كتاب التفسير الاثرى الجامع

مقدمه پيشينه تفسيرنگارى روايى در شيعه و اهل سنت

الف دوران پيامبر(ص)

١٩٦ ص

(١٢٨)

ب دوران اهل بيت(ع)

١٩٧ ص

(١٢٩)

ج دوران صحابه و تابعان

١٩٨ ص

(١٣٠)

ح دوران جمعآورى و تأليف روايات تفسيرى

اول نگاهى كلى به كتاب«التفسير الاثر الجامع»

دوم ساختارشناسى كتاب

٢٠٤ ص

(١٣٩)

الف ساختار كلى كتاب

٢٠٤ ص

(١٤٠)

ب ساختار تفسير هر سوره

2 قرائتهاى مختلف آيات سوره حمد

٢٠٦ ص

(١٤٣)

3 مباحث لغوى و ادبى

5 تفسيرهاى موضوعى

٢٠٨ ص

(١٤٦)

6 تفسير آيات سوره حمد

٢٠٨ ص

(١٤٧)

ج ساختار تفسير هر آيه

٢٠٨ ص

(١٤٨)

اول مباحث مقدماتى قبل از تفسير آيه

٢٠٨ ص

(١٤٩)

دوم مباحث تفسيرى آيه

٢٠٩ ص

(١٥٠)

سوم منبعشناسى«التفسير الاثرى الجامع»

٢١٠ ص

(١٥١)

الف منابع حديثى شيعه

٢١١ ص

(١٥٢)

ب منابع تفسيرى شيعه

٢١١ ص

(١٥٣)

ج منابع حديثى اهل سنت

٢١١ ص

(١٥٤)

د منابع تفسيرى اهلسنت

٢١١ ص

(١٥٥)

ه منابع علوم قرآن فريقين

٢١٢ ص

(١٥٦)

و منابع در مورد آراى مستشرقان

٢١٢ ص

(١٥٧)

ز منابع رجال فريقين

٢١٢ ص

(١٥٨)

ح منابع لغوى و ادبى

ى منابع اصول الفقه

چهارم روششناسى التفسير الاثرى الجامع

٢١٣ ص

(١٦٣)

الف نگاهى گذرا به روشها و گرايشهاى تفسير قرآن

٢١٣ ص

(١٦٤)

ب تقسيمبندى روشهاى تفسيرى از ديدگاه آيتالله معرفت

٢١٥ ص

(١٦٥)

ج جايگاه التفسير الاثرى الجامع در روشها و گرايشهاى تفسير قرآن

٢١٦ ص

(١٦٦)

پنجم اسلوبشناسى التفسير الاثرى الجامع

٢٢٤ ص

(١٦٧)

تفسير ترتيبى يا موضوعى؟

٢٢٤ ص

(١٦٨)

1 در مورد«استعاذه»

4 در مورد برخى موضوعات ذيل آيات

٢٢٥ ص

(١٧٢)

ششم نقاط قوت و نوآورىهاى«التفسير الاثرى الجامع»

٢٢٦ ص

(١٧٣)

هفتم نگاهى به پنج جلد آماده نشر اين تفسير

٢٢٩ ص

(١٧٤)

هشتم روش اعتبار سنجى روايات تفسيرى

٢٣١ ص

(١٧٥)

الف شيوه اعتبار بخشى به روايات تفسيرى و بررسى حجيت منابع روايات تفسيرى

٢٣١ ص

(١٧٦)

ب شيوه اعتبار سنجى اقسام روايات براى كاربرد در تفسير قرآن

٢٣٥ ص

(١٧٧)

سوم شيوه نقد سندى و محتوايى روايات تفسيرى

٢٣٩ ص

(١٧٨)

معيارهاى نقد متنى

٢٤٠ ص

(١٧٩)

كيفيت عرضه احاديث بر قرآن

خاتمه پيشنهادهاى تكميلى براى كتاب«التفسير الاثرى الجامع»

٢٤٥ ص

(١٨٢)

1 كم توجهى به نقد و بررسى روايات در تفسير آيات

٢٤٦ ص

(١٨٣)

2 عدم ذكر برخى آيات و تفسير آنها

٢٤٦ ص

(١٨٤)

3 عدم پيروى از الگوى واحد در تفسير آيات

٢٤٧ ص

(١٨٥)

4 ذكر احاديثى كه تفسير مستقيم آيه نيست

٢٤٧ ص

(١٨٦)

5 فقدان توضيح و جمعبندى و استنباط

٢٤٨ ص

(١٨٧)

6 تكرارى بودن برخى از منابع كتاب

٢٤٨ ص

(١٨٨)

7 كاربردهاى روايات تفسيرى بيان نشده است

٢٤٩ ص

(١٨٩)

8 كم توجهى به دستهبندى روايات

٢٤٩ ص

(١٩٠)

9 فقدان بيان برخى مبانى تفسير

٢٤٩ ص

(١٩١)

10 عدم تعريف و توضيح برخى اصطلاحات

٢٥٠ ص

(١٩٢)

11 خلط بحث اعتبار و حجيت

٢٥٠ ص

(١٩٣)

فصل دوم ديدگاههاى استاد معرفت در زمينه قرآنشناخت

رهيافت اول نزول تدريجى لفظى

1 نسبت وحى قرآن به خدا

٢٥٧ ص

(١٩٩)

2 نسبت تلاوت قرآن به خدا

٢٥٧ ص

(٢٠٠)

3 نسبت قرائت قرآن به خداوند

5 اطلاق كلام الهى بر قرآن

٢٥٩ ص

(٢٠٣)

تحليل كلى نظريه و آيات پيشگفته

٢٦٠ ص

(٢٠٤)

رهيافت دوم نزول معنايى تدريجى قرآن

٢٦١ ص

(٢٠٥)

اشكال استاد معرفت بر برداشت هرى ولفسن

استاد معرفت و نقد اين رهيافت

2 ادعاى بدون دليل

4 ناسازگار با تلقى مسلمانان

٢٦٥ ص

(٢١٢)

5 ناسازگار با اعجاز و تحدى قرآن

٢٦٥ ص

(٢١٣)

رهيافت سوم نزول معنايى دفعى قرآن

٢٦٦ ص

(٢١٤)

رهيافت چهارم نزول لفظى دفعى

٢٦٩ ص

(٢١٥)

استاد معرفت و نقد دو رهيافت پيشين(نزول دفعى لفظى يا معنايى)

2 عدم امكان نزول لفظى دفعى در يك شب

٢٧٠ ص

(٢١٨)

3 آيات دال بر حوادث گذشته

٢٧٠ ص

(٢١٩)

4 قرآن دال بر نزول تدريجى

٢٧١ ص

(٢٢٠)

5 توقف پيامبر(ص) در بعض حوادث

٢٧٢ ص

(٢٢١)

6 وجود ناسخ، مقيد و مخصص در قرآن

٢٧٣ ص

(٢٢٢)

7 عدم ترتب فايده و حكمت

٢٧٣ ص

(٢٢٣)

تحليل و نقد ادله اين ديدگاه

٢٧٤ ص

(٢٢٤)

8 تحليل آيه«شهر رمضان الذى أنزل فيه القرآن»

٢٧٤ ص

(٢٢٥)

9 تحليل آيه«ولا تعجل بالقرآن»

٢٧٥ ص

(٢٢٦)

10 مناقشه در تأويل فيض كاشانى

٢٧٦ ص

(٢٢٧)

11 مناقشه در تفسير علامه طباطبايى

٢٧٧ ص

(٢٢٨)

12 تحليل روايت«نزل القران جملة واحدة فى شهر رمضان»

12 2 نزول بخشى از قرآن

٢٧٨ ص

(٢٣١)

12 3 ناسازگار با آيات و روايات متواتر و اجماع

٢٧٨ ص

(٢٣٢)

رهيافت پنجم نزول حقيقت مجرده قرآن

٢٧٨ ص

(٢٣٣)

1 انتقال وجود بسيط قرآن از حضرت علميه به حقيقت محمديه

٢٧٩ ص

(٢٣٤)

2 حقيقت محمديه، مصدر و واسطه ديگر وجودها و فيوضات

4 جبرئيل، پرتو حقيقت محمديه

٢٨٢ ص

(٢٣٧)

5 ارتباط عنصر مادى پيامبر با جبرئيل و حقيقت محمديه

٢٨٢ ص

(٢٣٨)

6 چگونگى دريافت وحى از جبرئيل(گفتار خيالى يا عقلى و مجرد)

تأملات آيتالله معرفت بر اين رهيافت

٢٨٤ ص

(٢٤٢)

1 وحى و نزول قرآن مسأله نقلى

٢٨٥ ص

(٢٤٣)

2 دلالت نقل بر نزولى لفظى و سكوت آن از وجود قرآن مجرد بسيط

٢٨٥ ص

(٢٤٤)

3 عدم ترتب فايده براى بيان نزول حقيقت مجرده قرآن در ماه رمضان

٢٨٦ ص

(٢٤٥)

4 شبهه در دلالت آيات مورد استناد

٢٨٦ ص

(٢٤٦)

4 1 إنه فى أم الكتاب لدينا لعلى حكيم

٢٨٧ ص

(٢٤٧)

پاسخ از دلالت ظاهرى آيه بر قرآن

4 2 إنه لقرآن كريم فى كتاب مكنون لا يمسه إلا المطهرون

٢٨٨ ص

(٢٥١)

4 3 بل هو قرآن مجيد فى لوح محفوظ

٢٨٩ ص

(٢٥٢)

رهيافت ششم انكار نزول(قرآن محصول تجربه دينى)

٢٩٠ ص

(٢٥٣)

تفاوت تفسير عرفانى و تجربه دينى

٢٩١ ص

(٢٥٤)

قرآن لفظى متأثر از قرآن عقلى، نه محصول تاريخ

٢٩٢ ص

(٢٥٥)

جمعبندى و نتيجهگيرى

1 تعريف اسباب نزول

٣٠٠ ص

(٢٦١)

تفاوت سبب نزول با شأن نزول

اهميت و نقش اسباب نزول

٣٠٥ ص

(٢٦٤)

طريق وصول به اسباب النزول

٣٠٦ ص

(٢٦٥)

ارزش منابع اسباب النزول

٣٠٧ ص

(٢٦٦)

ملاكهاى صحت و مقبوليت روايات اسباب نزول

٣١٣ ص

(٢٦٧)

كفايت علم قطعى ناقل به سبب نزول

٣١٦ ص

(٢٦٨)

العبرة بعموم اللفظ لا بخصوص السبب

٣١٧ ص

(٢٦٩)

ناظر بودن برخى آيات به قضاياى خارجى

٣٢٠ ص

(٢٧٠)

استفاده گسترده از روايات اسباب نزول منقول از اهل بيت(ع)

٣٢١ ص

(٢٧١)

عدم طرح برخى مباحث نظرى اسباب نزول

نگارش و تدوين قرآن از منظر آيتالله خوئى(ره)

1 1 در زمان جمعآورى

٣٢٨ ص

(٢٧٩)

2 1 تعارض در مسئوليت و تصدى اين كار

٣٢٩ ص

(٢٨٠)

3 1 مصدر اصلى جمع قرآن در زمان عثمان

٣٣٠ ص

(٢٨١)

4 1 عثمان چه كسى را براى كتابت و املاى قرآن معين كرد؟

٣٣١ ص

(٢٨٢)

2 متعارض بودن روايات جمع قرآن

٣٣٢ ص

(٢٨٣)

3 تعارض احاديث جمع قرآن، با كتاب

٣٣٣ ص

(٢٨٤)

4 مخالفت احاديث جمع با حكم عقل

٣٣٣ ص

(٢٨٥)

5 مخالفت روايات جمع با اجماع

٣٣٣ ص

(٢٨٦)

جمع قرآن از منظر آيتالله معرفت(ره)

٣٣٤ ص

(٢٨٧)

بيان ادله آيتالله معرفت

٣٣٤ ص

(٢٨٨)

1 اختلاف مصاحف صحابه

٣٣٤ ص

(٢٨٩)

2 عدم امكان جمع و تدوين قرآن در دوران حيات پيامبر(ص)

٣٣٥ ص

(٢٩٠)

پاسخ آيتالله معرفت(ره) به نظريه آيتالله خوئى(ره)

اقوال مختلف در جمعآورى قرآن

٣٣٩ ص

(٢٩٤)

ادله قائلان به جمع قرآن در زمان پيامبر(ص)

٣٤٠ ص

(٢٩٥)

ادله قائلان به جمع قرآن بعد از رحلت پيامبر(ص)

٣٤٢ ص

(٢٩٦)

جمعبندى و نتيجهگيرى

٣٤٣ ص

(٢٩٧)

مراحل جمعآورى قرآن

٣٤٤ ص

(٢٩٨)

مرحله اول حفظ آيات الهى

٣٤٤ ص

(٢٩٩)

مرحله دوم تنظيم سورهها و آيات بهصورت جداگانه

٣٤٥ ص

(٣٠٠)

مرحله سوم جمعآورى قرآن در يك مصحف

٣٤٦ ص

(٣٠١)

مرحله چهارم جمع قرآن در يك مصحف بهصورت فعلى

٣٤٦ ص

(٣٠٢)

مرحله پنجم توحيد مصاحف

اهميت و ضرورت شناخت مكى و مدنى

٣٥٤ ص

(٣٠٩)

1 شناخت ناسخ و منسوخ

٣٥٤ ص

(٣١٠)

2 شناخت تاريخ و سير تشريع احكام

٣٥٥ ص

(٣١١)

3 كسب اطمينان و اعتماد به سلامت قرآن از تحريف

٣٥٥ ص

(٣١٢)

4 كمك به فهم آيات

٣٥٦ ص

(٣١٣)

5 كمك به تعيين زمان نزول

٣٥٦ ص

(٣١٤)

ديدگاه آيتالله معرفت در اهميت و فوايد مكى و مدنى

٣٥٧ ص

(٣١٥)

دو اشكال و پاسخ به آنها

٣٦٠ ص

(٣١٦)

ويژگىهاى آيات مكى و مدنى و ضابطه تشخيص آنها

٣٦٢ ص

(٣١٧)

ضوابط تشخيص سور مكى

٣٦٤ ص

(٣١٨)

ضوابط سورههاى مدنى

٣٦٤ ص

(٣١٩)

ضوابط مكى و مدنى از نظرگاه آيتالله معرفت

٣٦٦ ص

(٣٢٠)

رابطه مكى و مدنى و متأثر بودن قرآن از محيط

ماهيت و حقيقت قرآن

ماهيت و حقيقت قرآن كريم

٣٨٢ ص

(٣٢٧)

فصل اول ديدگاه علامه طباطبايى(ره) درباره حقيقت قرآن

٣٨٢ ص

(٣٢٨)

فصل دوم ديدگاه استاد معرفت(ره) درباره حقيقت قرآن

٣٨٩ ص

(٣٢٩)

فصل سوم جمعبندى و مقايسه دو ديدگاه

واژه قرائت در عهد صحابه

٤٠٣ ص

(٣٣٤)

قرائت در اصطلاح مشهور

٤٠٥ ص

(٣٣٥)

ديدگاهها درباره حجيت قرائات

٤٠٥ ص

(٣٣٦)

نقد و بررسى دلايل حجيت قرائات متعدد

الف احاديث قرائت به روش مردم

٤١٥ ص

(٣٤٢)

ب احاديث سبعة احرف

٤١٦ ص

(٣٤٣)

احاديث«سبعة أحرف» در روايات اهلالبيت

٤١٧ ص

(٣٤٤)

احاديث«سبعة احرف» در روايات اهل سنت

٤١٩ ص

(٣٤٥)

اهل سنت در برابر روايات«سبعة أحرف»

٤٢٢ ص

(٣٤٦)

توجيه مقبول درباره روايات«سبعة أحرف»

٤٢٦ ص

(٣٤٧)

دلايل يگانگى قرائت صحيح

الف اثبات نشدن تعدد قرائات

٤٣٣ ص

(٣٥٠)

ب پيراستگى قرآن از تضاد و اختلاف

ج سيره قراء سبعه و عشره

٤٣٩ ص

(٣٥٥)

اعرابگذارى و نقطهگذارى قرآن

٤٤٠ ص

(٣٥٦)

قرائت صحيح ويژگىها و راههاى شناخت آن

٤٤٠ ص

(٣٥٧)

قرائت صحيح قرائت جمهور مسلمانان

٤٤٢ ص

(٣٥٨)

قرائت جمهور مسلمانان و قرائت قرا

٤٤٣ ص

(٣٥٩)

اجماعى بودن صحت قرائت جمهور

٤٤٧ ص

(٣٦٠)

آيه حفظ و ارزش قرائت جمهور

ضرورت پژوهش در حديث سبعة احرف از منظر آيتالله معرفت

٤٥٠ ص

(٣٦٤)

روايات سبعة احرف از منظر آيتالله معرفت و تحليل آنها

٤٥١ ص

(٣٦٥)

1 روايات اماميه در خصوص سبعة احرف از منظر آيتالله معرفت

٤٥٢ ص

(٣٦٦)

الف بررسى سندى روايات اماميه

٤٥٣ ص

(٣٦٧)

ب بررسى دلالى روايات اماميه

٤٥٤ ص

(٣٦٨)

2 روايات اهل سنت در خصوص سبعة احرف از منظرآيتالله معرفت

٤٥٧ ص

(٣٦٩)

الف بررسى سندى روايات اهل سنت در خصوص سبعة احرف

٤٦١ ص

(٣٧٠)

ب بررسى دلالى روايات اهل سنت

تحريفناپذيرى قرآن

مصحف حضرت امير(ع)

الف گزارشى از سرفصلهاى اعجاز در آثار استاد معرفت

2 هماوردجويى قرآن يا تحدى

مباحث افزوده شده در علوم قرآنى

٥٣٩ ص

(٣٨٦)

4 ديدگاههاى پيشينيان درباره اعجاز

٥٣٩ ص

(٣٨٧)

5 اعجاز در پژوهشهاى دانشمندان و نويسندگان معاصر

7 گواهىهايى درباره حقانيت قرآن

٥٤١ ص

(٣٩٠)

8 مفتون شدگان مشعل هدايت قرآن

٥٤١ ص

(٣٩١)

9 كوبيدنها و سركوب كردنها

٥٤٢ ص

(٣٩٢)

10 بحثها و كشمكشها

٥٤٢ ص

(٣٩٣)

11 فخرفروشىها و رقابتها

13 تقليدهاى كودكانه

٥٤٣ ص

(٣٩٦)

14 قطعات جعلى و وصله شده خندهدار

٥٤٣ ص

(٣٩٧)

15 سنجشى گذارا ميان فصيحترين سخنان عرب جاهلى با قرآن

٥٤٤ ص

(٣٩٨)

16 فضايى آكنده از ادبى والا در روزگار نزول قرآن

٥٤٤ ص

(٣٩٩)

ب اعجاز بيانى و چالشهاى موجود در وقوع و امكان آن

٥٤٥ ص

(٤٠٠)

ج وجوه اعجاز بيانى

2 سبك نو و شيوه جديد بيانى

٥٥٤ ص

(٤٠٣)

3 دلنشينى كلمات و روانى عبارات

٥٥٥ ص

(٤٠٤)

4 آراستگى نظم و هماهنگى نغمهها

٥٥٦ ص

(٤٠٥)

5 نمايش معنا در آواى حروف

٥٥٨ ص

(٤٠٦)

6 به همپيوستگى و انسجام در ساختار قرآن

٥٥٩ ص

(٤٠٧)

7 تشبيههاى نيكو و تصويرهاى زيباى قرآن

٥٦١ ص

(٤٠٨)

8 استعارههاى نيكو و زيباخيالىهاى قرآن

٥٦٢ ص

(٤٠٩)

9 كنايهها و تعريضها زيباى قرآن

٥٦٢ ص

(٤١٠)

10 نكتههاى تازه و زيباى بديعى

٥٦٣ ص

(٤١١)

د صرفه يا نظريهاى در برابر اعجاز بيانى

قائلان به صرفه و دلايل آنان

٥٦٦ ص

(٤١٤)

پاسخ دلايل قائلان به صرفه

٥٦٧ ص

(٤١٥)

استدلالهايى از عالمان بر بطلان مذهب صرفه

٥٧٠ ص

(٤١٦)

اعجاز علمى و تفسير علمى قرآن

نگاهى اجمالى به ديدگاه آيتالله معرفت

تحدى قرآن شامل اعجاز علمى نيز مىشود

٥٨٠ ص

(٤٢١)

زمينهها و انگيزهها

٥٨٣ ص

(٤٢٢)

تاريخچه، ديدگاهها و مهمترين آثار در زمينه تفسير علمى

٥٨٦ ص

(٤٢٣)

اول موافقان تفسير علمى

دوم مخالفان تفسير علمى

٥٩٣ ص

(٤٢٦)

سوم ديدگاه تفصيل در تفسير علمى

٥٩٥ ص

(٤٢٧)

شيوههاى تفسير علمى قرآن

٦٠١ ص

(٤٢٨)

الف استخراج همه علوم از قرآن كريم

٦٠٢ ص

(٤٢٩)

ب تطبيق و تحميل نظريات علمى بر قرآن كريم

٦٠٣ ص

(٤٣٠)

ج استخدام علوم براى فهم و تبيين بهتر قرآن

٦٠٤ ص

(٤٣١)

د نظريهپردازىهاى علمى قرآن و جهت دهى به مبانى علوم انسانى

٦٠٥ ص

(٤٣٢)

اول نظريهپردازىهاى علمى قرآنى

٦٠٥ ص

(٤٣٣)

مبانى تفسير علمى قرآن

٦٠٩ ص

(٤٣٤)

الف قطعى نبودن غالب مطالب علوم تجربى

٦١٠ ص

(٤٣٥)

ب وجود اشارات علمى در قرآن و لزوم استفاده از علوم تجربى در فهم و تفسير آنها

٦١١ ص

(٤٣٦)

ج عدم امكان استفاده همه علوم از ظواهر آيات قرآن

٦١٣ ص

(٤٣٧)

د رابطه سازگارانه بين قرآن و علم

٦١٣ ص

(٤٣٨)

ه هدايت مردم به سوى خدا هدف اصلى قرآن

٦١٤ ص

(٤٣٩)

معيارهاى برداشت علمى از قرآن

٦١٤ ص

(٤٤٠)

نتايج و امتيازات تفسير علمى قرآن

٦١٦ ص

(٤٤١)

الف كوهها، عامل ثبات و استوارى زمين

٦١٨ ص

(٤٤٢)

ب دشوارى تنفس در ارتفاع بالا

٦٢١ ص

(٤٤٣)

ج آب، منشأ حيات موجودات

٦٢٣ ص

(٤٤٤)

د پوشش هوايى، حافظ زمين

٦٢٦ ص

(٤٤٥)

آسيبهاى تفسير علمى قرآن

٦٢٩ ص

(٤٤٦)

جمعبندى و نتيجهگيرى

رابطه نظمآهنگ قرآنى و تلاوت قرآن با آواز خوش

٦٤١ ص

(٤٥٣)

راههاى شناخت ابعاد اعجازى نظمآهنگ قرآن

٦٤٢ ص

(٤٥٤)

توجه به فضاى عمومى سورهها

٦٤٣ ص

(٤٥٥)

توجه به فضاى عمومى گروهى از آيات

٦٤٤ ص

(٤٥٦)

چگونگى چينش حروف در آيات

٦٤٥ ص

(٤٥٧)

توجه به نقش تقديم و تأخير الفاظ در نظمآهنگ قرآن

٦٤٥ ص

(٤٥٨)

نقش فواصل آيات در نظمآهنگ قرآن

راز محكم و متشابه

آيا آيات قرآن فراتر از تقسيم به محكم و متشابه را بر مىتابند؟

٦٥٣ ص

(٤٦٧)

راز راهيافت تشابه در قرآن

٦٥٦ ص

(٤٦٨)

نظر استاد معرفت(ره)

٦٥٨ ص

(٤٦٩)

مبانى تعامل با آيات متشابه

مبانى تعامل با محكم و متشابه از منظر آيتالله معرفت(ره)

٦٦٤ ص

(٤٧٢)

تعريف محكم و متشابه

٦٦٦ ص

(٤٧٣)

الف مبانى مفهومشناسى متشابه

٦٦٧ ص

(٤٧٤)

1 تشابه حق و باطل نقطه مشترك آيات متشابه

٦٦٨ ص

(٤٧٥)

2 تشابه اصلى و تشابه عرضى

٦٦٩ ص

(٤٧٦)

3 بلندى معنا و ظهور مذاهب جدلى دو عامل تشابه در قرآن

٦٧١ ص

(٤٧٧)

4 تشابه امرى ناگزير در قرآن مجيد

٦٧٤ ص

(٤٧٨)

5 انعطاف در كميت آيات متشابه

٦٧٥ ص

(٤٧٩)

6 قلت آيات متشابه

٦٧٧ ص

(٤٨٠)

ب مبانى مفهومشناسى آيات محكم و متشابه

٦٧٨ ص

(٤٨١)

1 تفسيرپذيرى آيات متشابه

٦٧٨ ص

(٤٨٢)

2 يكسانى روش فهم آيات متشابه و آيات محكم و منابع آن

٦٨١ ص

(٤٨٣)

3 عدم جواز تمسك به ظواهر آيات متشابه

٦٨٢ ص

(٤٨٤)

4 توجيه آيات متشابه، بخشى از تأويل است

٦٨٤ ص

(٤٨٥)

استاد معرفت و نسخ قرآن به قرآن

گونههاى نسخ در قرآن

٦٩١ ص

(٤٩٢)

بررسى ديدگاه نخستين استاد

نسخ حكم و بقاى تلاوت

وقوع نسخ در آيه نجوى

٦٩٦ ص

(٤٩٧)

وقوع نسخ در آيه امتاع

٦٩٧ ص

(٤٩٨)

مستندات استاد معرفت در اثبات نسخ آيات

٦٩٧ ص

(٤٩٩)

بررسى ديدگاه اخير استاد معرفت در زمينه نسخ

٦٩٩ ص

(٥٠٠)

انكار نسخ(به معناى مصطلح) در قرآن

٦٩٩ ص

(٥٠١)

استاد معرفت و انكار وقوع نسخ در قرآن

٧٠١ ص

(٥٠٢)

عدم نسخ در آيه نجوى

٧٠١ ص

(٥٠٣)

عدم نسخ در آيه امتاع

٧٠٢ ص

(٥٠٤)

بررسى دلايل استاد معرفت

٧٠٣ ص

(٥٠٥)

نوآورىهاى استاد در عرصه نسخ

خلاصه و نتيجهگيرى

٧٠٦ ص

(٥٠٩)

قصص قرآن از منظر استاد معرفت

نگاهى به قصههاى قرآن و آثار سامان يافته درباره آن

٧٠٩ ص

(٥١٢)

گستره قصههاى قرآن در آثار آيتالله معرفت

ويژگىهاى قصههاى قرآنى

٧١٤ ص

(٥١٥)

اهداف قصه در قرآن

٧١٥ ص

(٥١٦)

حكمت تكرار در قصههاى قرآن

٧١٦ ص

(٥١٧)

واقعگرايى در داستانهاى قرآن و ديدگاههاى نوانديشانه در اين باب

٧١٧ ص

(٥١٨)

نقد انكار واقعگرايى در داستانهاى قرآن

فهرست آيات و روايات

معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١١ - فهرست

٤. در مورد برخى موضوعات ذيل آيات ٢٢٥

ششم: نقاط قوت و نوآورى‌هاى «التفسير الاثرى الجامع» ٢٢٦

هفتم: نگاهى به پنج جلد آماده نشر اين تفسير ٢٢٩

هشتم: روش اعتبار سنجى روايات تفسيرى ٢٣١

الف. شيوه اعتبار بخشى به روايات تفسيرى و بررسى حجيت منابع روايات تفسيرى ٢٣١

ب. شيوه اعتبار سنجى اقسام روايات براى كاربرد در تفسير قرآن ٢٣٥

سوم: شيوه نقد سندى و محتوايى روايات تفسيرى ٢٣٩

معيارهاى نقد متنى ٢٤٠

كيفيت عرضه احاديث بر قرآن ٢٤٢

جمع‌بندى و بررسى ٢٤٥

خاتمه: پيشنهادهاى تكميلى براى كتاب «التفسير الاثرى الجامع» ٢٤٥

١. كم توجهى به نقد و بررسى روايات در تفسير آيات ٢٤٦

٢. عدم ذكر برخى آيات و تفسير آن‌ها ٢٤٦

٣. عدم پيروى از الگوى واحد در تفسير آيات ٢٤٧

٤. ذكر احاديثى كه تفسير مستقيم آيه نيست ٢٤٧

٥. فقدان توضيح و جمع‌بندى و استنباط ٢٤٨

٦. تكرارى بودن برخى از منابع كتاب ٢٤٨

٧. كاربردهاى روايات تفسيرى بيان نشده است ٢٤٩

٨. كم توجهى به دسته‌بندى روايات ٢٤٩

٩. فقدان بيان برخى مبانى تفسير ٢٤٩

١٠. عدم تعريف و توضيح برخى اصطلاحات ٢٥٠

١١. خلط بحث اعتبار و حجيت ٢٥٠

فصل دوم: ديدگاه‌هاى استاد معرفت در زمينه قرآن‌شناخت ٢٥٣

نزول قرآن ٢٥٥

چكيده ٢٥٥

رهيافت اوّل: نزول تدريجى لفظى ٢٥٥

ادلّه نظريه ٢٥٦

١. نسبت وحى قرآن به خدا ٢٥٧