معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٧١١ - گستره قصههاى قرآن در آثار آيتالله معرفت
محمد قاسمى، مقايسه قصص در قرآن و عهدين عباس اشراقى، المرأة فى القصص القرآنى احمد شرقاوى و گونههاى چندى ديگر كه يا مىتوان آنها را به گونهاى در دو قسم ياد شده جاى داد يا نوعى مستقل براى آن در نظر گرفت.
گستره قصههاى قرآن در آثار آيتالله معرفت
استاد ارجمند آيتالله معرفت (ره) كه شناساندن قرآن و معارف ناب آن و دفاع از حريم قرآن و جلوگيرى از انحرافها در شناخت قرآن و برداشت از آن، در سر لوحه كارهايشان قرار داشت، اهتمام ويژهاى به قصههاى قرآن داشتند و در چندين اثر خود از زاويههاى گوناگون، مطالبى ارزشمند در اين باره به يادگار گذاشتند كه گزارشى اجمالى از آن ارائه مىشود:
١. در علوم قرآنى چاپ سمت بهعنوان يكى از سرفصلهاى علوم قرآن، بحث قصص قرآن در كنار امثال قرآن و سوگندهاى قرآن افزوده شده است. در اين بخش به تعريف و نقش قصه، ويژگىهاى قصص قرآنى، اهداف قصه، واقعيت قصههاى قرآنى، راز تكرار در قصص قرآنى و تفاوت قصههاى قرآن و عهدين پرداخته شده است.[١]
٢. در كتاب شبهات و ردود حول القرآن و ترجمه آن: نقد شبهات پيرامون قرآن كريم، فصل پنجم كتاب كه نگارنده ترجمه آن را به عهده داشته است، درباره قصههاى قرآن و نقد شبهات پيرامون آن سخن مىگويد. اين فصل گستردهترين و تحقيقىترين كار استاد درباره قصههاى قرآن است.[٢] در اين فصل پس از مقدماتى چند، بدين گونه مطرح مىشود: شيوه داستانسرايى قرآن، ويژگىهاى قصص قرآنى، اهداف داستان در قرآن، حكمت تكرار در قصههاى قرآن، آزادى هنرى در داستانسرايى قرآن. پس از آن، سخن دگرانديشانى نوپيدا نقل مىشود كه واقعيت تاريخى قصههاى قرآن را مورد
[١] . ر. ك: محمدهادى معرفت، علوم قرآنى، ص ٢٧١- ٢٧٤.
[٢] . ر. ك: شبهات و ردود حول القرآن، صص ٥٦١- ٤١٨؛ نقد شبهات پيرامون قرآن كريم، صص ٦٧٤- ٥١٤.