معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٤٨ - نتيجه

واژگانى آن است و از جمله زمينه‌هايى است كه موجب هدايت و التفات انسان‌ها به نظم شگفت‌انگيز قرآن كريم شده است.

٢. آيت‌الله معرفت (ره) در تعريف نظم‌آهنگ چنين مى‌نويسند:

نظم‌آهنگ قرآنى آهنگ خاصى است كه از چگونگى چينش حروف و كلمات قرآنى پديد مى‌آيد و هنگام استماع قرآن به گوش مى‌رسد و از جمله ابعاد زيباشناختى لفظى قرآن است.

٣. نظم‌آهنگ قرآنى، نغمه‌اى دلكش و نوايى دل‌پذير را پديد مى‌آورد و در عرصه قرآن به دو قسم بيرونى و درونى حضور دارد. قسم بيرونى از ظاهر لفظ و از خارج به گوش مى‌رسد، ولى «نظم‌آهنگ درونى» دستاورد حالت تعبير و ابهّت بيان پديد آمده از مغز كلام و كنه آن است و در آن زيبايى لفظ و شكوه‌مندى معنا پيوندى ناگسستنى دارند و يكى از عميق‌ترين رازهاى ساختارى كلامى قرآن است.

٤. قرآن كريم، چون به خودى خود يك سمفونى هارمونيك است و هرچند از ويژگى‌هاى نظم‌آهنگ قرآنى، آن است كه بر احساس بشرى تأثير مى‌گذارد و قابل درك براى انس‌گيرندگان با كلام قرآن مى‌باشد، لذا شايسته‌تر آن است كه اين كلام آسمانى با صداى خوش و دلنشين تلاوت شود تا اعجاز اصوات آن همگان را به شگفت آورده و مخاطب خويش گرداند. همچنين قرآن، زبانش تنها زبان فطرى است كه مى‌تواند فطرت همه انسان‌ها را بيدار سازد و تلاوت آن با آواز خوش و روح‌نواز به همراه تدبّر عميق مى‌تواند در درك نظم‌آهنگ واژگان و موسيقى درونى آيات كمك كند.

٥. در انديشه آيت‌الله معرفت (ره) توجّه به فضاى عمومى سوره‌ها و گروهى از آيات، چگونگى چينش حروف در آيات، تقديم و تأخير الفاظ، فواصل آيات و توجّه به نقش آن در درك موسيقى قرآن و مسأله طول آيات قرآنى، از جمله راه‌هاى شناخت و ادراك نظم‌آهنگ و موسيقى جان‌بخش قرآنى و جنبه‌هاى اعجازى و زيباشناختى واژگان آن مى‌باشد.