قرآن كريم به سوره‌ها و سپس آيه‌ها تقسيم شده است و پايان هر آيه با حرفى مشخص مى‌شود كه آن را در اين مقام «فاصله» ناميده‌اند. فاصله داراى نقش اساسى در نظم‌آهنگ قرآن است. عمل آن همچون عمل قافيه در شعر و سجع در نثر مى‌باشد. دانشمندان پيشين به دليل دورى جستن از تشبيه نادرست قرآن به شعر، از همين اندازه نيز اجتناب كرده و حروف سجع‌آفرين پايانه‌هاى آيات را فاصله ناميده‌اند و گويند: خداوند متعال بر اين تكيه و تصريح فرموده كه بنده و فرستاده خويش را شعر نياموخته و چنين چيزى شايستگى او و رسالت او را نداشته است. آيت‌الله معرفت (ره) در اين خصوص معتقدند كه اين فاصله‌ها كه آيات قرآن بدان ختم مى‌شوند، تصويرهاى كامل از ابعادى است كه جمله‌هاى موسيقيايى بدان ختم مى‌يابند. اين فاصله در درون خود با صداها تناسب بسيار دارد و با نوع صوت و شيوه‌اى كه صوت ادا مى‌شود، يگانگى بى‌مانندى دارد و از جهتى، اغلب اين فاصله‌ها با دو حرف نون و ميم كه هر دو در موسيقى معمول هستند يا با حرف مد پايان مى‌گيرند كه آن هم در قرآن طبيعى است. حكمت اين‌گونه تركيب‌ها و آوردن چنين حروفى، ايجاد آهنگ است، كه نظم خاصى را نيز موجب مى‌شود و همگان را مخاطب خويش قرار مى‌دهد. نظم‌آهنگ اين فاصله‌ها در جاى جاى كلام قرآن آشكار است. دليل سخن ما هم اين است كه اگر كلمه‌اى را كه به شكل خاصى به كار رفته است، به‌صورت قياسى ديگر كلمه برگردانيم يا واژه‌اى را حذف يا پس و پيش كنيم، در اين نظم‌آهنگ اختلال به وجود مى‌آيد. هنگامى كه از فواصل آيات نيز سخن به ميان مى‌آيد، منظور زمانى است كه بر آخر كلمات، وقف و سكون داده مى‌شود. در غير اين صورت، نظم آهنگين فواصل بر هم مى‌خورد.[١] به‌عنوان نمونه مى‌توان به آيات سوره طه اشاره كرد كه با آهنگى وزين و نظمى بى‌بديل دل‌ها را مسخّر خود كرده و با فاصله‌هايى موزون، گوش‌ها را مى‌نوازد:

[١] . ر. ك: محمدهادى معرفت، علوم قرآنى، صص ٣٨٩- ٣٨٦؛ محمدهادى معرفت، التمهيد فى علوم القرآن، ج ٥، صص ٣٠٤- ٢٩٠.