معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٤١ - رابطه نظمآهنگ قرآنى و تلاوت قرآن با آواز خوش

است كه بين دو شق، جدايى افكند. آرى، در برابر معمارى، تكوين و بنايى موسيقيايى قرار داريم كه در آن، موسيقى از داخل كلمات و نه از حواشى آن مى‌جوشد و نيز از ويژگى‌هاى لغت عربى و اسرار و سايه‌ها و زواياى پنهان آن. به همين جهت، آيات قرآن داراى خاصيت عجيبى است ... آيات اين كتاب در پى تماس با گوش و پيش از آن‌كه عقل به تأمّل در معانى آن بپردازد، در نفس ايجاد خشوع مى‌كند؛ زيرا تركيبى است موسيقايى كه پيش از آنكه عقل كار خود را آغاز كند، در وجدان و قلب تأثير مى‌گذارد.[١]

رابطه نظم‌آهنگ قرآنى و تلاوت قرآن با آواز خوش‌

هرچند از ويژگى‌هاى نظم‌آهنگ قرآن، آن است كه بر احساس بشرى اثر مى‌نهد و درك شايسته آن، از آخرين چيزهايى است كه نصيب انيس قرآن مى‌شود، ولى اين درك از طريق فراوانى تلاوت قرآن با آواز خوش و مأنوس شدن مستمر با آن حاصل مى‌آيد؛ زيرا قرآن كريم به خودى خود يك سمفونى هارمونيك است و يافتن جزئيات و ظرافت‌هايى كه در جاى‌جاى اين سمفونى قرار گرفته و گاه‌گاه به مناسبت تغيير مى‌كند، حاصل كثرت و ممارست در گوش دادن به آن و تلاوت هر چه بهتر و بيشتر آن با آواز خوش و دلنشين است و شايسته نيست كه آدمى از آثار طمأنينه، شفا و هدايت قرآنى از طريق تلاوت با صوت احسن و شنيدن آواى دلنوازش محروم شود.[٢]

در تبيين رابطه نظم‌آهنگ قرآن و تلاوت آن با آواز خوش در بينش آيت‌الله معرفت (ره)، علاوه بر توضيحات مذكور، موارد زير نيز قابل توجّه است.

١. زبان قرآن، تنها زبان فطرى است كه مى‌تواند فطرت همه انسان‌ها را بيدار سازد. مقصود از آن زبان عربى مصطلح كه عربى امروز يا ديروز كشورهاى عربى است، نمى‌باشد؛ بلكه مقصود از زبان قرآن، تلاوت آن با آواز خوش به همراه تدبّر عميق در آيات روح‌نوازش مى‌باشد كه در درك موسيقى و نظم‌آهنگ قرآنى و مؤانست هر چه بيشتر با آن، كمك شايان و قابل توجّهى‌

[١] . مصطفى محمود، القرآن محاوله لفهم عصرى، صص ٢٠- ١٩.

[٢] . ر. ك: محمدهادى معرفت، علوم قرآنى، صص ٣٩٢- ٣٩١.