معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٢٠ - الف كوهها، عامل ثبات و استوارى زمين

اين ساحل، برجستگى‌هاى آن سلسله كوه‌ها هستند.

يعنى در قطب جنوب نيز حلقه ديگرى از سلسله كوه‌ها قرار دارد كه قطب منجمد جنوب را در بر گرفته است. بين دو حلقه ياد شده، حلقه‌هاى ديگر سلسله كوه‌ها كه در طول قارّه‌ها و اقيانوس‌ها از شمال تا جنوب امتداد دارد، پيوندى محكم ايجاد كرده است. گويى اين سلسله كوه‌ها، چارچوب‌هايى مشبّك هستند كه پنجه در دستاويز زمين زده‌اند و از متلاشى شدن و تجزيه و پراكندگى ذرّات زمين در فضا جلوگيرى مى‌كنند.

از جهت ديگر، درون زمين شعله‌ور است. آتش برافروخته و زبانه‌دار و خشمگينى در درون زمين شعله‌ور است؛ گويى نزديك است از خشم به جوش و خروش آيد و اگر ضخامت و سختى پوسته زمين نبود، اين آتش برافروخته زمين را در هم مى‌ريخت. زمين لرزه‌ها و آتش‌فشان‌هايى كه گه گاه مشاهده مى‌شود، بخشى ناچيز از التهاب و فوران آتش درونى زمين است.

سختى و ضخامت پوسته روى زمين- كه از ديرباز سرد مانده است- از فوران درون برافروخته زمين مانع مى‌شود و اگر سختى و صلابت پوسته زمين نبود، لرزش‌هاى شديد و مستمر، تمام زمين را فرا مى‌گرفت. اگر خداوند زمين را نگه نمى‌داشت و آرامش نمى‌بخشيد، زمين، ساكنانش را در خود فرو مى‌كشيد و اطرافش شكافته مى‌شد و همه چيز در هم فرو مى‌ريخت. اما خداوند، آسمان و زمين را نگاه مى‌دارد تا از استوارى كه دارند، نلغزند:

إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا.[١]

ملاحظه مى‌شود كه كوه‌ها، صخره‌هاى كوهستانى سلسله‌وارى هستند كه زمين را احاطه كرده، اثر مستقيمى بر توازن زمين دارد و جلوى لرزش آن را مى‌گيرد. به علاوه سختى اين پوسته در برگيرنده زمين، جلوى اشتعال درونى زمين را نيز مى‌گيرد، كه در كلام مولا اميرمؤمنان (ع)[٢] به اين حقايق آشكار (از ديدگاه علم روز) اشاره شده است.[٣]

[١] . فاطر، آيه ٤١.

[٢] . نهج البلاغه، خطبه ٣٢١، ص ٣٢٨( صبحى صالح).

[٣] . براى توضيح بيشتر ر. ك: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ٦، صص ١٦١- ١٥١.