معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦١٩ - الف كوهها، عامل ثبات و استوارى زمين

وَ الْجِبالَ أَوْتاداً[١]

سلسله كوه‌هاى سنگى- با پستى و بلندى‌هايى كه دارند- نقش بزرگى در تعادل زمين و ثبات اجزا و استوارى پوسته آن دارند تا اين كوه‌ها با وجود شعله‌ور بودن درون و التهاب گداخته‌هاى آن، در هم شكسته و لرزان نشوند.

آشنايان با علوم طبيعى مى‌دانند كه زمين با حلقه‌هايى از سلسله كوه‌ها، محاصره شده است و اين امر عامل حفظ بيشتر ثبات زمين مى‌باشد. حكمت و چگونگى ارتباط اين سلسله كوه‌ها با يكديگر و جهت امتداد آن‌ها نيز بر طبيعى‌دانان پوشيده نيست. اين سلسله كوه‌ها بر اساس نظمى بديع و محكم و توجّه برانگيز، زمين را به شكل حلقه‌هايى كوهستانى در آورده است كه از چهار طرف آن را در برگرفته‌اند.

وقتى به نقشه طبيعى زمين نظر مى‌افكنيم، ناهموارى‌هاى زمين را به روشنى مشاهده مى‌كنيم و مى‌بينيم سلسله كوه‌ها به‌طور عموم در طول هر قارّه امتداد مى‌يابد. گويا اين كوه‌ها ستون فقرات قارّه‌ها هستند.

هنگامى كه به شبه جزيره‌هاى هر قارّه مى‌نگريم، سلسله كوه‌ها را در طولانى‌ترين شكل ممكن امتداد يافته مى‌يابيم. در طول جزاير كوهستانى- بزرگ يا كوچك- نيز سلسله كوه‌هايى يافت مى‌شود.

امروزه با سير و مطالعه در بستر درياها و اقيانوس‌ها به‌طور يقين ثابت شده است كه بيشتر جزيره‌ها و ارتفاعات آن‌ها در حقيقت دامنه و امتداد سلسله كوه‌ها و جزئى از آن‌ها هستند، به اين صورت كه قسمتى از آن كوه‌ها در آب درياها فرو رفته و پوشيده شده، و بخشى ديگر همانند جزيره‌ها، بر سطح آب آشكار است.

بنابراين تمام قارّه‌ها به وسيله سلسله كوه‌ها و از طريق خشكى يا دريا به يكديگر متصل‌اند. جالب توجه است بدانيم، حلقه‌اى از سلسله كوه‌ها در زير دريا و در نزديكى ساحل شمالى قاره‌هاى سه‌گانه شمالى قرار دارد كه كاملًا اقيانوس منجمد شمالى را در بر گرفته است و بسيارى از جزيره‌هاى حاشيه‌

[١] . نبأ، آيه ٧.