معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦١٦ - نتايج و امتيازات تفسير علمى قرآن
همانطور كه گذشت، مرحوم علامه معرفت بر اين معيار تأكيد كرده است و تطبيق قرآن بر نظريات علمى را صحيح نمىداند. چون به تحميل و گاهى قول به غير علم منتهى مىشود.[١]
٣. استفاده از گونه صحيح تفسير علمى؛ يعنى استخدام علوم در فهم علوم و تبيين و تفسير قرآن، و پرهيز از گونههاى ناصحيح همچون؛ استخراج علوم از قرآن و تطبيق و تحميل نظريههاى علمى بر قرآن.
نتايج و امتيازات تفسير علمى قرآن
١. فهم بهتر قرآن: در قرآن كريم حدود ١٣٣٢ آيه وجود دارد كه به مطالب علمى اشاره دارد[٢] و استخدام علوم در تفسير قرآن، موجب تبيين اشارههاى علمى قرآن شده، و ما را در تفسير، تبيين و فهم بهتر آيات كمك مىكند؛ براى مثال وقتى قرآن از زيان و منافع شراب سخن مىگويد:
قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ[٣]
يافتههاى علوم پزشكى اين آيه را توضيح مىدهد و مقصود خدا را از منافع و مضار تبيين مىكند، تفسير روشنى از آيه در اختيار ما قرار مىدهد.
بلكه گاهى تفسير برخى آيات قرآن بدون كمك گرفتن از علوم جديد بسيار مشكل مىشود. براى مثال: فهم و تفسير آيات ١٤- ١٢ سوره مؤمنون و آيه ٥ سوره حج، نياز مبرم به استفاده از علوم پزشكى دارد. و همان طور كه براى فهم لغات آيه از علم لغت استفاده مىكنيم، براى فهم مراحل خلقت انسان نيز از علم جنينشناسى استفاده مىكنيم.
مرحوم استاد معرفت در اين مورد مىنويسند:
در قرآن اشاراتى به اسرار وجود است كه فهم حقيقت آنها ممكن نيست، مگر بعد از شناخت برخى علوم و تسلط بر بسيارى از اسرار
[١] . ر. ك: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ٦، ص ١٢.
[٢] . محمد جميل الحبال و مقداد مرعى الجوارى، العلوم فى القرآن، صص ٣٦- ٣٥.
[٣] . بقره، آيه ٢١٩.