معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٨٨ - اول موافقان تفسير علمى

استدلال مى‌كند كه زمين ساكن است.[١] و در ذيل آيه ١٦٤/ بقره، فلكيات قديم و آراى بطلميوس و قدماى هند و چين و بابل و مصر و روم و شام را مورد بررسى قرار مى‌دهد.

٤. ابن أبى الفضل المرسى‌ (٦٥٥- ٥٧٠ ق) معتقد است:

قرآن، علوم اولين و آخرين را جمع كرده است و تلاش مى‌كند كه علم طب، جدل، هيئت، هندسه، جبر و مقابله را از قرآن استخراج كند. و براى خياطى، نجّارى، صيد، آهنگرى، كشاورزى و دريانوردى آياتى مى‌آورد.[٢]

٥. بدرالدين محمد بن عبداللَّه زركشى‌ (م ٧٦٤ ق) صاحب كتاب‌ البرهان فى علوم القرآن‌ نيز معتقد است مى‌توان همه علوم را از قرآن استخراج كرد.

براى مثال عمر حضرت‌ عيسى‌ (ع) را از آيه‌ قالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ‌[٣] كه سى و سه كلمه است استخراج كرده كه سى و سه سال بوده است.[٤]

٦. جلال‌الدين سيوطى‌ (م ٩١١ ق) صاحب كتاب‌ الاتقان فى علوم القرآن‌ نيز قرآن را شامل تمام علوم مى‌داند و براى مثال از آيه‌ وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها[٥] استفاده مى‌كند كه عمر پيامبر (ص) شصت و سه سال بوده است، چون كه اين آيه در اوايل سوره ٦٣ قرآن (منافقين) است.[٦]

٧. علّامه‌ محمّدباقر مجلسى‌ (م ١١١١ ق) صاحب كتاب بزرگ‌ بحارالانوار، در برخى از مجلّدات اين اثر، مطالبى پيرامون آسمان‌ها آمده و در موارد متعدّدى تفسير علمى كرده است؛ از جمله در مورد آيه ٢٩ سوره بقره مى‌گويد:

(در آيه شريفه) بدل يا تفسير (سماء) است و هفت‌گانه بودن آسمان‌ها، منافاتى با نه‌گانه بودن آن‌ها كه در علم نجوم ثابت شده است، ندارد. زيرا

[١] . مفاتيح الغيب، ج ٢، ص ٩٤.

[٢] . ر. ك: ذهبى، التفسير و المفسّرون، ج ٢، صص ٤٨٢- ٤٧٨؛ احمد عمر ابو جحر، التفسير العلمى للقرآن، ص ١٥٩.

[٣] . مريم، آيات ٣٣- ٣٠.

[٤] . بدرالدين زركشى، البرهان فى علوم القرآن، ج ٢، ص ١٨١.

[٥] . المنافقون، آيه ١١.

[٦] . ر. ك: عبدالرحمن سيوطى، الاتقان فى علوم القرآن، ج ٢، صص ٢٨٢- ٢٧١؛ الاكليل فى استنباط التنزيل، ص ٢.