معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٩٨ - مصحف امام على(ع)

دارد؟ هيچ سخنى نگفته است. تنها به نقل از اصبغ به نباته آورده است كه در زمان خلافتش فرمود:

من قرآن و نيز صحف‌ ابراهيم‌ و موسى‌ را از پيامبر (ص) به ارث بردم و نزد من است.[١]

نيز از سليم بن قيس‌ آورده است كه وقتى پس از وفات رسول خدا (ص) مى‌خواست قرآن را تأليف كند، در صحف و شظاظ اشار و رقاع بود.[٢] يا از امام‌ صادق‌ (ع) آورده است كه پيامبر (ص) به‌ على‌ (ع) فرمود:

اى‌ على‌! قرآن پشت خوابگاهم در صحف و حرير و قراطيس است. آن را بر داريد و گردآوريد كه تباه نشود.[٣]

همين طور از ابى رافع‌ آورده است كه پيامبر (ص) در آن بيماريى كه بر اثر آن رحلت كرد، به‌ على‌ (ع) فرمود:

اى‌ على‌! اين كتاب خدا است. آن را بر دار و او هم آن را در پارچه‌اى گردآورد و به خانه‌اش برد و پس از رحلت پيامبر (ص) در خانه‌اش نشست و آن را موافق نزول تأليف كرد.[٤]

از اين نقل‌هاى او شايد بتوان اين برداشت را كرد كه به نظر او، حضرت‌ على‌ (ع) مصحفى را كه پس از وفات پيامبر (ص) تأليف كرد، از روى همان قرآن‌نوشته‌هايى بود كه خود در زمان حيات پيامبر به املاى او و خط خود نوشته بود. منتها آن‌ها در خانه پيامبر (ص) نگهدارى مى‌شد. البته او اين روايت‌ ابن عباس‌ را نيز آورده است كه‌ على‌ (ع) قرآن را از حفظ (من قلبه) گردآورى كرد.[٥] بدون اينكه آن را رد كرده باشد. شايد هم بتوان از اين برداشت كرد كه او به نظر خاصى در اين زمينه نرسيده بود.

[١] . رك: عياشى، تفسير العياشى، ج ١، ص ١٤؛ به نقل از: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٩٣.

[٢] . محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٩٥.

[٣] . رك: محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٩٢، ص ٤٨ به نقل از: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٨١.

[٤] . رك: محمد على ابن‌شهر آشوب مازندرانى، مناقب آل أبى طالب، ج ٢، ص ٤٠؛ محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٩٢، ص ٥١؛ به نقل از: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٩١.

[٥] . رك: ابن نديم، الفهرست، ص ٤٨؛ به نقل از: محمدهادى معرفت، التمهيد، ج ١، ص ٢٨٩.