معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٧٣ - مدخل

القرآن الشريف‌[١] ٢٦. آيت‌الله‌ گلپايگانى‌. ٢٧. آيت‌الله‌ سيد مهدى حائرى‌ (١٣٠٤- ١٣٨٠ ق) ٢٨. امام‌ خمينى‌- اعلى الله مقامه- (م ١٤٠٩ ق/ ١٤ خرداد ١٣٦٨ ش) ٢٩. آيت‌الله‌ خوئى‌ در كتاب قرآن‌پژوهانه‌ البيان‌ كه حاوى تفسير سوره حمد هم هست، و از مهم‌ترين آثار قرآنى به قلم يكى از مجتهدان و مراجع عظيم الشأن شيعه است و به فارسى هم ترجمه شده است. ٣٠. سيد جعفر مرتضى عاملى‌ صاحب كتاب گرانقدر حقائق هامّه حول القرآن الكريم‌[٢] كه محور اصلى‌اش نفى شبهات مدعيان كم‌شمار تحريف قرآن است، و على‌الاطلاق يكى از مهم‌ترين آثار شيعه اماميه در اين زمينه است.[٣]

سپس مؤلف گرامى، بحث مكملى در تشريح اقوال مدعيان تحريف مى‌آورد[٤] و فصل ديگر تحت عنوان «موقف ما در برابر گروه اخباريان» است و در آن نمونه‌هايى از ساده‌انديشى و سطحى‌نگرى بعضى از سران اخباريه از جمله‌ سيد نعمت الله جزايرى‌ به ميان آورد. پس از آن از تأليف كتاب فصل الخطاب فى تحريف كتاب رب الارباب‌[٥] اثر حاج‌ حسين نورى‌ صاحب‌ مستدرك الوسائل‌ كه ذيل به موسوعه حديثى‌ وسائل الشيعة شيخ‌ حر عاملى‌ است، سخن مى‌گويد و انعكاس آنكه فرياد اعتراض و دادخواهى علما و طلاب دانشمند حوزه‌هاى علمى شيعه را در نجف و كربلا و سامره برآورده است و رويه‌ها بر آن نگاشته‌اند كه يكى از جامع‌ترين آن‌ها، البرهان‌ اثر ميرزا مهدى بروجردى‌، منتشره به سال ١٣٧١ ق در قم است. پيش از كتاب اخير، فقيه محقق‌ شيخ محمود مشهور به‌ معرّب طهرانى‌ (م ١٣١٣ ق) رساله مستندى به نام‌ كشف الارتياب فى عدم تحريف الكتاب‌ نوشته است كه‌ حاجى نورى‌ را به عقب‌نشينى از موضع خود واداشته است به نحوى كه گفته است مراد از تحريف، زياده و نقصان در قرآن پس از جمع عثمانى نيست، بلكه پس از نزول‌

[١] . قم، دار القرآن الكريم، ١٤١٠ ق، ٣٧١ ص.

[٢] . قم، مؤسسه النشر الاسلامى، ١٤١٠ ق.

[٣] . همان، صص ٧٢- ٤٣.

[٤] . همان، صص ٨٤- ٧٢.

[٥] . نوشته به سال ١٢٩٢ و چاپ شده به سال ١٣١٥ ق.