معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٦٦ - نتيجه

علامه حاج آقا رضا همدانى‌ هم معتقد است كه حديث سبعة احرف نمى‌تواند مربوط به الفاظ قرآن باشد و اگر چنين روايتى از پيامبر (ص) صادر شده مربوط به محتوا و باطن قرآن است.[١]

علامه‌ شعرانى‌ هم در مقدمه‌ منهج الصادقين‌ بر عدم اعتبار آن تأكيد كرده است.[٢]

علامه‌ طباطبايى‌ هم بر انواع بيان در سبعة احرف اشاره دارد[٣].

دكتر حجتى‌ هم از محققان گرانقدر معاصر بيان مى‌دارد كه روايات ياد شده قابل استناد و قبول نيست‌[٤].

بنابراين با توجه به درستى و اعتبار روايات امام‌ صادق‌ (ع) و امام‌ باقر (ع) در خصوص نزول قرآن بر حرف واحد[٥]، نمى‌توان پذيرفت كه سبعة احرف در خصوص الفاظ قرآن باشد[٦]

نتيجه‌

آيت‌الله معرفت، ضمن تأكيد بر قرائت واحد قرآن كه همان قرائت حفص از عاصم و قرائت رايج است و نماز بدان صحيح است، بر تعدد لهجات قرآن تأكيد دارند و سبعة احرف را تأييد و اشاره‌اى بر آن‌ها مى‌داند و روايات منقول فريقين را درصورتى كه از نظر سند صحيح باشد، حمل بر لهجه و اداء و قرائت قرآن مى‌داند كه با هدف تسهيل بيان شده، گرچه كه رأى ايشان مورد قبول برخى از عالمان بزرگ نيست.

[١] . مصباح الفقيه كتاب الصلاه، ص ٢٧٦.

[٢] . منهج الصادقين، ج ١، ص ١٣( مقدمه) با تصحيح و پاورفى علامه شعرانى.

[٣] . سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ٣، ص ٧٤.

[٤] . پژوهشى در تاريخ قرآن، ص ٢٦٣.

[٥] . محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٦٣٠.

[٦] . نزول قرآن بر هفت حرف، ص ٢٦٣.