معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣٤ - ب پيراستگى قرآن از تضاد و اختلاف

نيست و اثبات آن نيازمند دليلِ علم‌آور است؛ لكن همان‌گونه كه در بررسى دلايلِ نظريه تعددِ قرائات بيان شد، چنين دليلى ارائه نشده است، بلكه دلايلى بر ردّ آن وجود دارد. بنابراين آنچه اكنون ثابت است، وحدت قرائت است و بر اين مبنا قرآن كريم فقط داراى قرائتِ واحدى است. اما اينكه آن قرائت، كدام قرائت مى‌باشد؟ پرسشى است كه در بخش پايانى اين مبحث بدان خواهيم پرداخت.

ب. پيراستگى قرآن از تضاد و اختلاف‌

پذيرشِ قرائاتِ متعدد به‌عنوان قرآن، مستلزم وجود تضاد و اختلاف در قرآن كريم و حكم خدا است كه خداوند آن را نفى كرده است؛ زيرا در برخى از مواردِ اختلافِ قرائاتِ مشهور، احكام متفاوت و گاه متضاد از آيات برداشت مى‌شود كه نمى‌تواند تماماً صحيح باشد و حكم خداوند به شمار آيد. مثلًا در آيه شريفه:

فاعتزلوا النساء في المحيض و لاتقربوهنّ حتّي يطهرن‌[١]

حمزه‌، كسائى‌، خلف بن هشام‌ و ابى‌بكر بن عياش‌ «يطّهرن» با تشديد «طاء» خوانده‌اند و ساير قراء با تخفيف «طاء» خوانده‌اند.[٢]

حكمى كه طبق هر يك از دو قرائت ياد شده از آيه مزبور استفاده مى‌شود، مخالف با حكمى است كه بر اساس قرائت ديگر از آن استفاده مى‌شود؛ زيرا طبق قرائت تخفيف، حكمِ مستفاد از آيه، جواز آميزش با حائض پس از پايان حيض و پيش از غسل مى‌باشد و طبق قرائت تشديد، از ظاهر آيه حرمتِ آميزش پيش از غسل استفاده مى‌شود.[٣]

در آيه:

وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى ...[٤]

[١] . بقره، آيه ٢٢٢.

[٢] . محمد بن محمد دمشقى( ابن جزرى)، النشر فى القراءات العشر، ج ٢، ص ٢٢٧.

[٣] . محمد بن حسن طوسى، التبيان فى تفسير القرآن، ج ٢، ص ٢٢١.

[٤] . بقره، آيه ١٢٥.