معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢ - محتواى اصلى كتاب

استاد معرفت در كتاب‌ شبهات و ردود با نگاهى كلان و فراتاريخى به مقوله شبهات وارده بر قرآن، مهم‌ترين آن‌ها را كه بايسته طرح است در پنج محور كلى دسته‌بندى مى‌كند.

البته بايد دانست دفاع وى از قرآن در برابر شبهات، محدود به اثر مورد بحث نيست، بلكه بخش‌هايى از كتاب ارزشمند التمهيد، به‌ويژه در مباحث اعجاز و همچنين تمامى كتاب‌ صيانة القرآن عن التحريف‌ و نيز فصل‌هاى ديگرى از كتاب‌هاى پرشمار ايشان در زمينه‌هاى گونه‌گون قرآنى دربردارنده شبهه‌پردازى‌ها و پاسداشت‌هاى علمى استدلالى ايشان از ساحت مقدس قرآن است.

در كتاب‌ شبهات و ردود شاكله اصلى، شبهات وارده از سوى مستشرقان است كه در نگاهى پى‌جويانه، امتداد انكارها و الحادها و تكذيب‌هاى معاندان عصر رسالت دانسته شده كه بعضاً در خود قرآن نيز انعكاس يافته است؛ از جمله در آيه ٥ سوره فرقان:

وَ قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَها فَهِيَ تُمْلى‌ عَلَيْهِ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا.

محتواى اصلى كتاب‌

نويسنده در مقدمه كتاب، شبهات وارده از سوى معارضان كهن و نوپديد را در پنج دسته كلى دسته‌بندى مى‌كند كه از قرار زيرند:

١. شبهاتى در باب وحيانى بودن قرآن كه آن را الهام گرفته از منابع زمينى و تعليمات محيط پيرامونى پيامبر و نداهاى درونى وى مى‌داند. با اين ادعا كه بشرِ مادى زمينى، قابليت فراگيرى وحى مستقيم آسمانى از سوى خداوند را ندارد.

٢. شبهاتى در باب تأثيرپذيرى قرآن از فرهنگ زمانه و محيط جاهلى و آداب و رسوم عرب.

٣. وجود تهافت و تناقض در قرآن كه در نتيجه آن بايد گفت از سوى خداوند نيست.