معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣١٠ - ارزش منابع اسباب النزول

در فتح مكه.

سپس استاد در نقد نظر سيوطى‌ مى‌نويسد:

بسيار مايه تعجب است! يك دروغ گفته‌اند، سپس به دنبال آن چقدر دروغ مى‌گويند تا آن يك دروغ را توجيه كنند.[١]

استاد با نقل روايت‌هاى متعدد ضعيف و مجهول حتى از صحاح اهل سنت مانند صحيح بخارى‌ و مسلم‌ توجه مى‌دهد كه به صرف آن‌كه كتابى صحيح شمرده مى‌شود، نمى‌توان تمام احاديث آن را معتبر شمرد. نمونه‌اى از اين روايات مجهول در صحيحين‌ (بخارى‌ و مسلم) روايت سبب نزول در ذيل آيه ١١٣ توبه است راجع به كفر ابوطالب‌ كه پيش‌تر نقل شد. نيز روايت‌ عمر بن خطاب‌ راجع به نماز پيامبر بر جنازه‌ عبدالله ابى رئيس‌ منافقان مدينه است:

بخارى‌ از عمر بن خطاب‌ نقل كرده كه چون‌ عبدالله بن ابى‌سلول‌ از دنيا رفت، پسرش نزد رسول خدا آمد، و از آن حضرت درخواست كرد لباسش را به وى دهد تا پدرش را در آن كفن كند و درخواست كرد رسول خدا بر جنازه وى نماز گزارد، چون رسول خدا براى نماز بر وى برخاست من‌ (عمر) لباس پيامبر را گرفتم و گفتم آيا بر او نماز مى‌خوانى در حالى‌كه خدا تو را از نماز بر وى باز داشته است؟ رسول خدا فرمود: خداوند مرا مخير ساخته و فرموده است: و اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ‌[٢] يعنى: براى منافقان استغفار كنى يا استغفار نكنى يكسان است، اگر هفتاد بار نيز براى آنان استغفار كنى، خداوند هرگز آنان را نخواهد آمرزيد.

رسول خدا فرمود بزودى بيش از هفتاد بار استغفار خواهم كرد تا بلكه خداوند او را بيامرزد. سپس رسول خدا بر وى نماز گزارد و خداوند اين آيه را نازل كرد:

وَ لا تُصَلِّ عَلي أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلي قَبْرِهِ.[٣]

عمر گويد: بعدها از جرأت و جسارتم بر رسول خدا تعجب كردم.

استاد براى رد اين روايت هرگز به نقد سند نمى‌پردازد؛ زيرا در حالى‌كه‌

[١] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ١٧٨.

[٢] . برائت، آيه ٨٠.

[٣] . برائت، آيه ٨٤.