معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢١٣ - الف نگاهى گذرا به روشها و گرايشهاى تفسير قرآن

الخطيب البغدادى‌- رجال الطوسى‌- رجال العلامه الحلّى‌- رجال الكشى‌.

ى. منابع اصول الفقه‌

اجود التقريرات‌، ابوالقاسم خوئى‌- عدّة الاصول‌، شيخ طوسى‌- فوائد الاصول‌، محمدعلى الكاظمى الخراسانى‌- كفاية الاصول‌، شيخ محمد كاظم خراسانى الاخوند- مصباح الاصول‌، محمد سرور الواعظ الحسينى‌- الهداية في الاصول‌، شيخ حسن صافى اصفهانى‌.

ك. منابع قرائات‌

حجة القرائات‌، عبدالرحمن بن محمد- الكشف عن وجوه القرائات السبع‌، مكى بن ابى‌طالب القسى‌- النشر فى القرائات العشر، ابن جزرى‌.

چهارم: روش‌شناسى التفسير الاثرى الجامع‌

آنچه كه تفاسير قرآن را از همديگر متمايز مى‌كند، روش تفسيرى هر مفسر است. از اين رو شناخت روش مفسّر اهميت ويژه‌اى دارد. در اينجا لازم است كه مقدمه‌اى بيان و روش‌هاى تفسيرى را به‌صورت خلاصه معرفى كنيم؛ سپس ديدگاه نويسنده محترم حضرت آيت‌الله معرفت را نيز در باب روش‌هاى تفسيرى بيان نماييم، آنگاه به بررسى روش كتاب‌ التفسير الجامع الاثرى‌ بپردازيم تا جايگاه اين كتاب در بين روش‌هاى تفسيرى روشن‌تر شود.

الف. نگاهى گذرا به روش‌ها و گرايش‌هاى تفسير قرآن‌

تفسير قرآن كريم كه از عصر پيامبر (ص) و به دستور وحى شروع شد،[١] سپس توسط اهل بيت (ع) و صحابيان و تابعان تكامل يافت و در طول تاريخ اسلام با فراز و نشيب‌هايى توسط مفسران گرانسنگ قرآن ادامه يافت.

در قرن اول هجرى، تفسير رنگ روايى داشت و همين رنگ را تا حدود

[١] . وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ.( نحل، آيه ٤٤)