معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٧٩ - ٧ كاستىهاى حروفچينى و ويرايشى

سطرهاى آغازين مبحث تابعان انجام داده‌اند.[١]

سه. حديث مرفوع؛[٢]

چهار. حديث حسن؛[٣]

٧. كاستى‌هاى حروف‌چينى و ويرايشى‌

يكى از دشوارى‌هاى توان‌فرساى نويسندگى، بازخوانى اثر در مراحل گوناگون چاپ، به‌ويژه چاپ نخست است. هر نويسنده‌اى خود را ملزم مى‌داند اثرش را، كه فرزند روح او است، پس از نخستين چاپ (پرينت) با درنگ بازخوانى كند تا كاستى‌هاى احتمالى حروف‌چينى را تصحيح كند. اين كار تا پرينت پايانى ادامه دارد. البته اين نيز دست‌كم در كشور ما پذيرفته است كه در آخرين مرحله بازخوانى، واژه يا واژه‌هايى از چشم نويسنده يا نمونه‌خوان يا ديگر عوامل ناظر در خدمات پژوهشى، به دور مانَد، ليكن هر اندازه اثرى علمى‌تر باشد، بايد دقت بازخوانى نيز دو چندان شود، به گونه‌اى كه بتوان شمار ناهنجارى‌ها را در اين دو مورد (حروف‌چينى و ويرايش) به صفر رساند، يا حداكثر از انگشتان دست فراتر نرود، به‌ويژه درباره اين كتاب كه افزون بر مرحوم مؤلف، واحد خدمات نشر، ويرايش ادبى و نمونه‌خوانى و كنترل نهايى را به عهده داشته‌اند. به همين دليل انتظار مى‌رفت كه شمار كاستى‌هاى حروف‌چينى و ويرايش، صفر يا به غايت اندك باشد؛ به‌ويژه آنكه كتاب براى دومين بار از چاپ بيرون آمده است؛ اما چنين نشد. تأكيد مى‌كنم كه در همه كاستى‌ها (بخش دوم مقاله)، معيار ما چاپ دوم است و اگر هم از چاپ اول در پانوشت ياد مى‌شود، براى تطبيق و مقارنه است. به هر روى، در پى، شمارى از اين كاستى‌ها و شكل صحيح آن‌ها را بيان مى‌كنيم كه برخى از آن‌ها در هر دو چاپ و برخى هم ويژه چاپ دوم است:

[١] . همان، چ ١، ص ٣٢٣ و چ ٢، ص ٢٧٧.

[٢] . همان، چ ١، ج ٢، ص ٢٠٢. اين بحث در چاپ دوم كاملًا حذف شده است همان‌سان كه پيشتر از آن ياد كرده‌ايم.

[٣] . همان، ص ٢٠٤. اين بحث نيز در چاپ دوم حذف شده است.