معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٦٧ - ٢ افزايش
١. پيرايش
از جلد نخست تقريباً مطلبى حذف نشده، امّا از جلد دوم حدود هفتاد و سه صفحه سُتُرده شده، و روش پيراستن هم در اين بخش دو گونه است: الف- حذف كامل (لفظ و محتوا)؛ ب- حذف ناقص (حذف لفظ و جبران آن با مفهومى نو). در اين گونه حذف، محتوايى نو جايگزين مطلب و محتواى حذف شده مىشود، مانند ديگرسانى ديدگاه استاد درباره تشيع طبرى، صاحب تفسير جامعالبيان فى تفسير القرآن، كه در چاپ اوّل او را سنّى پنداشته، ليكن در چاپ دوم از ديدگاهش برگشته، و وى را شيعى دانسته است.[١] براى پيشگيرى از دراز دامنى مقاله، تنها به ياد كرد سرفصلهايى كه مطالبى از دامنه آنها حذف شده است، بسنده مىكنيم و نشانى مطالب سُتُرده هر سر فصل را در پانوشت مىآوريم:
١. ١. نماذج من إسرائيليات مبثوثة فى التفسير؛ از اين سر فصل بر روى هم بيست عنوان حذف شده است[٢].
١. ٢. أشهر كتب التفسير بالمأثور؛[٣]
١. ٣. أهمّ كتب آيات الأحكام؛[٤]
١. ٤. التفاسير الجامعة؛[٥]
١. ٥. التفاسير الموجزة.[٦]
٢. افزايش
گرچه گستره پيرايش در چاپ دومِ جلد دومِ كتاب بود، امّا قلمرو افزايش در همين چاپ، هر دو جلد آن را در بر گرفته است كه گزارش چند و چون
[١] . همان، ج ٢، صص ٣٢٢- ٣١٩.
[٢] . همان، صص ١٧٠- ١٥٧،( شش عنوان)، ١٨٨- ١٧٩، ١٩٨- ١٩٥، ٢٠٩- ٢٠١،( دو عنوان)، ٢١٤- ٢١٣، ٢٣٨- ٢٣٠،( دو عنوان)، ٢٤٤، ٢٤٨، ٢٦١، ٢٦٦- ٢٦٢، ٢٧٩- ٢٧٣،( دو عنوان) و ٣٠٣.
[٣] . همان، ج ٢، صص ٣١٩ و ٣٣٥.
[٤] . همان، ص ٣٧٢.
[٥] . همان، صص ٤٠٤- ٤٠٣.
[٦] . همان، ص ٥٢٠،( دو عنوان)، و ٥٢٢.