معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٤٩ - ٧ تضعيف اهم تعاليم اماميه(عصمت، مهدويت و رجعت)

از نظر ذهبى‌، اماميه به تحميل عقايد خود بر قرآن به واسطه بطن قرآن مى‌پردازد در حالى كه چنين برداشتى از باطن آيات، امرى ذوقى و بدون دليل است، در حالى كه اعتقاد بر باطن قرآن، آنچنان كه‌ ذهبى‌ يادآور مى‌شود، مختص اماميه نبوده و مبتنى بر روايت نبوى است كه حضرت فرمود:

ما في القرآن آيه الا لها ظهر و بطن؛

هيچ آيه‌اى در قرآن نيست مگر آنكه داراى ظهر و بطن است.[١]

و با استفاده از بطن آيات مى‌توان به برخى از مرادهاى الهى رسيد، ولى بهره‌مندى از باطن نزد شيعه ضابطه‌مند بوده است و پس از عبور از ظاهر و رعايت تناسب ظاهر و باطن و با كمك و استعانت از گفتار و روش معصومين (ع)، بر مطالب بطنى قرآن استفاده شده است. آن چنان كه آيت‌الله معرفت تأكيد دارد، بطن و يا تأويل، به همراه الغاى خصوصيت از آيات و رسيدن به پيام‌هاى درونى آيات مى‌باشد.[٢] لازم به يادآورى است كه مفسران اماميه براى اثبات امامت ائمه، جداى از بطن آيات، بر دلايل فراوان عقلى ديگرى روى آورده‌اند.[٣]

٧. تضعيف اهم تعاليم اماميه (عصمت، مهدويت و رجعت)

ذهبى‌ از مهم‌ترين عقايد شيعه، ياد مى‌كند و بيان مى‌دارد؛ عقايد و تعاليم شيعه، در عصمت، مهدويت، رجعت و تقيه منحصر مى‌شود.[٤] وى در ادامه بيان مى‌دارد كه مقصود از عصمت از نظر شيعيان آن است كه ائمه آن‌ها از گناهان صغيره و كبيره در تمام زندگى به دورند و آن‌ها دچار خطا و نسيان نمى‌شوند؛[٥] مقصود آن‌ها از مهدويت، انتظار امام منتظر است كه در آخر الزمان قيام مى‌كند و جهان را پر از عدل و داد مى‌كند؛ و مقصود از رجعت هم، اعتقادى ملازم با

[١] . محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص ١٩٥.

[٢] . التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ٣٢

[٣] . مجمع الييان و الميزان ذيل آيه ٦٧ مائده.

[٤] . التفسيرو المفسرون، ج ٣، ص ٨٧.

[٥] . همان