معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٣٠ - ويژگىهاى كتاب التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب

كلام صحابه و تفسير به قول صحابى و تابعى است، پرداخته شده و تفسير ماثور مورد بررسى قرار گرفته است.

در بخش اول ضمن بيان ضعف‌هايى كه در تفسير اثرى راه يافته، بحث اسرائيليات به‌صورت مفصل‌تر و نمونه‌هايى از آن ارائه شده و در ادامه به تفاسير روايى فريقين پرداخته شده و مهم‌ترين تفاسير روايى شيعه و اهل سنت بررسى و تحليل شده است سير معرفى تفاسير بر اساس تاريخى از قرن سوم شروع و تا دوره‌هاى بعد را نيز شامل شده است.

در بخش دوم، روش تفاسير اجتهادى در برابر تفاسير اثرى مطرح شده و با توجه به گرايش علما و مفسران به تفاسير فقهى و سپس تفاسير جامع، تفاسيرى چون‌ مجمع البيان‌ و تفسير كبير فخر رازى‌، طرح و در ادامه به تفاسير عصر جديد مثل تفاسير علمى، ادبى و اجتماعى پرداخته شده و در پايان تفاسير لغوى موجز و تفاسير عرفانى به همراه نمونه‌هايى از آن‌ها مورد بررسى و تحليل قرار گرفته است.

مآخذ و منابع كتاب: از جمله ويژگى‌هاى كتاب‌ التفسير و المفسرون‌، گستردگى مصادر و تنوع و اعتبار آن‌ها است و بر اساس شمارش منابع آن، بيش از پانصد كتاب و منبع مورد استفاده مؤلف بوده است. ايشان از ده‌ها منبع علوم قرآنى، تاريخى، دايرةالمعارف‌ و ... بهره گرفته است و از مصادر فريقين استفاده كرده و در پاورقى صفحات به وفور به منابع مذكور، آدرس و ارجاع مى‌دهد كه نشانگر فزونى تتبع نويسنده مى‌باشد.

منزلت كتاب: مؤلف كتاب‌ التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب‌، رسالت مهمى در تدوين اثر خود عهده‌دار بوده است و آن دفاع از اعتقادات شيعه و معرفى صحيح و منصفانه تفاسير و مفسران اماميه است. ايشان در سرتاسر كتاب بر اين نكته پايبند است كه در برابر آثار غير امامى به‌ويژه كتاب‌ التفسير و المفسرون ذهبى‌، از عقايد اماميه دفاع كند؛ زيرا ذهبى‌ در معرفى تفاسير شيعه از جمله تفسير مرآة الانوار، تفسير امام حسن عسگرى‌، مجمع البيان‌، الصافى فى القرآن‌، تفسير شبر، تفسير بيان السعاده فى مقامات العبادة، متعصبانه و غير