ترجمه مصباح الانس ابن فناري (شرح مفتاح الغيب صدرالدين قونوى) - خواجوي، محمد - الصفحة ٥١٩ - اصل پانزدهم در ظهور صور عناصر چهارگانه و سپس آسمانهاى هفتگانه
٧٢٤/ ٤ و آشكار كردن اين مطلب كه همان كمال اسمائى در هر مرتبه است موقوف بر تعيّن مظاهر اركان و اصول آن است تا آنكه اثر توجهات و اجتماعات آنها به اين مظاهر تمامى يابد. و در كون و وجود هبائى آنچه كه قابل و پذيراى صور جسمانى لطيف فلكى است امتياز يافته و به صورت بخار و يا دود بسته شده- از آنچه كه نسبت به صور ارضى و غير آن از اركان است- بالا رفته و مرسوم از دو اسم «الله و رحمان» به اسم «مصور» ظاهر شده تا براى حقايق ائمه هفتگانه كه اسماءشان معين است؛ مظاهر جسمانى لطيف علوى فلكى تعيين كند.
٧٢٥/ ٤ و براى خود اسماء هفتگانه مظاهرى نورانى كوكبى است كه به واسطه توجهات و اتصالات بعض آنها به بعض ديگر؛ در آنچه كه تحت آنها از عالم كون و فساد است اثر مىگذارند، لذا صور غليظ مركب اجناس و انواع و اشخاصى از مولّدات (سهگانه) را پديد مىآورد؛ و اسم «مصور» براى دادن ماده بسته شده كه خاص هر يك از آسمانها و زمين است صورتى مناسب آن معين كرده و ماده آن دو را مورد خطاب قرار مىدهد كه خداوند مىفرمايد:
ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً، يعنى: از روى اطاعت و يا كراهت بيائيد (١١- فصلت) يعنى از روى ميل و رغبت براى قبول صورتى كه آن را «مصور» به هر يك از شما بخشيده بيائيد؛ يعنى از حيث كمال جزئى شما كه متضمن است مر علم به خوب بودن قبول آنچه را كه از حق تعالى به اختيار و ميل به آن- بالذات- صادر مىشود. و يا از روى كراهت بيائيد، يعنى از حيث عدميّت امكانى شما كه مقتضى جهل بدانست، لذا براى ظاهر كردن كمال؛ مستلزم زور و غلبه مىباشد، قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ، يعنى: گفتند به اطاعت و رغبت آمديم (١١- فصلت) به واسطه قرب و نزديكى آن دو به فطرت و غلبه حكم وحدت و اجمال بر حكم كثرت و تفصيل؛ كه هر دو از خواص امكان مىباشند.
٧٢٦/ ٤ پس چون حكم حركت حبّى اصلى و اجتماعات اسمائى به حكم اسم «مصور» در اين ماده بسته شده دودى- در مرتبه حسّ- سريان پيدا كرد و جارى شد؛ از جهت نقطه مركز آن؛ حركتى گردشى كرد و به صورت آسمان اول از وجهى، و آسمان چهارم از وجه ديگر نقش يافت و مظهر صفت حيات و غلبه حرارت و گرمى گشت.