ترجمه مصباح الانس ابن فناري (شرح مفتاح الغيب صدرالدين قونوى) - خواجوي، محمد - الصفحة ٤٩ - فصل پنجم در آنچه كه كاملان - از ضبط كليات مهم علم و عمل - بيان داشتهاند

١٣٥/ ٢ و سوم حصول نفس است از جهت سرّش بر مشاهده؛ كه (آن مشاهده) جذب كننده و كشاننده است به سر چشمه توحيد از راه فناى از احكام و پرده‌ها و حجابها و قيد و بندهايى كه به واسطه تلبس و پوشيدگى به احكام مراتب؛ در مراتب تنزل عارض شده است، و اين تعلق به مقام احسان دارد.

١٣٦/ ٢ اما آغاز كردن در سير به سه بخش تقسيم مى‌شود كه هر بخشى داراى امورى كلى است كه به نام مقامات ناميده مى‌شود، يعنى به واسطه اقامت و درنگ نفس در هر كدام آنها؛ و براى تحقيق و ثبوت آن‌چه كه در تحت حيطه و فراگيرى آن مقامات است و پى‌درپى بر نفس وارد مى‌گردد و به سبب تحول و دگرگونى به نام احوال ناميده مى‌شود، و سبب اين تقسيم شدن به سه بخش آن‌كه: نفس خود داراى سه‌گونه و سه جهت است:

١٣٧/ ٢ نخست جهت توجّهش به قوا و نيروهايى است كه در كار تدبير و اداره بدان‌اند و اسكان آن (بدن) در آن‌چه كه برايش چه در حال و چه در آينده- به صورتى زيبا و مطابق شريعت- سودمند است كه به نام مقامات سير ناميده مى‌شود و اين جهت بدايات‌[١] است، زيرا بدايت آغازيدن در استعداد سير است.

١٣٨/ ٢ دوم جهت توجهش به ذات خود است، يعنى به واسطه تعديل صفات و تسكين تندى آن و ثبات و استوارى بخشيدنش، و اين دروازه و باب وارد شدنش از ظاهر به باطن است كه به نام ابواب‌[٢] ناميده مى‌شود.

١٣٩/ ٢ سوم جهت توجهش به باطن خويش- يعنى روح و سرّ ربانى- است و يارى خواستنش از آن؛ در بر طرف كردن حجابها و پرده‌ها و پذيرفت وى (روح و سرّ ربانى) مر يارى و ياورى را، از اين جهت بخش معاملات‌[٣] ناميده مى‌شود، و ملاك مقامات هر بخشى سه است و باقى متممات است.

١٤٠/ ٢ و مهم‌ترين بخش بدايات توبه است، و آن بازگشت از مخالفت است به موافقت‌

[١] - بخش بدايات ده است: يقظه- توبه- محاسبه- انابه- تفكر- تذكر- اعتصام- فرار- رياضت- سماع.

[٢] - بخش ابواب ده است: حزن- خوف- اشفاق- خشوع- اخبات- زهد- ورع- تبتل- رجا- رغبت.

[٣] - بخش معاملات ده است: رعايت- مراقبه- حرمت- اخلاص- تهذيب- استقامت- توكل- تفويض- ثقت- تسليم.