ترجمه مصباح الانس ابن فناري (شرح مفتاح الغيب صدرالدين قونوى) - خواجوي، محمد - الصفحة ٤٠٣ - اصل هشتم در مراتب نكاح

٢٩٥/ ٤ و در حواشى گفته: آن را بيان نداشتم و فقط گفتم كه نكاح سه است، چون اين اجتماع؛ تركيبى غيبى و به حركتى غيبى و معنوى مى‌باشد و در خور داخل كردنش در اقسام تركيب نبود.

٢٩٦/ ٤ و در شرح حديث گفته: نتيجه اول هيئآت و شكل‌هاى اجتماعى كه از توجهات مفاتيح غيب ذاتى و احكام اصول صفات الوهى و اصول حقايق متعيّن كه از ازل در علم حق تعالى حاصل است و تابع توجه حق ذاتى در مرتبه غيب اضافى مى‌باشد عبارت است از عالم معانى- به اعتبار تعقل غير حق مر آن‌ها را- چون آن‌ها از بطون به ظهور- نسبت به آنها و بهر تعقل كننده غير از حق مر آنها را- هويدا و نمايانند، وگرنه نسبت به حق تعالى هميشه مشهود وى‌اند، اين سخن حضرت شيخ قدس سره بود و از اين بيان دو فايده و دو نكته باريك حاصل گرديد:

٢٩٧/ ٤ نخست شناخت اين‌كه مقصود از صورت وجودى كه به اعتباراتى به نام اسماء مذكور ناميده شده صورتى است كه حقيقت آن عالم معانى است- هم چنان كه در تحقيق فرغانى گذشت-.

٢٩٨/ ٤ دوم اين‌كه آن‌چه را كه نتيجه به شمار آورده به اعتبار تعقل غير حق است و بدان (تعقل) متصف به ظهور مى‌شود و به نام صورت وجودى ناميده مى‌شود و بدان (تعقل غير حق) بر تركيبش اجتماعى كه پيش از اين نبوده صدق مى‌كند، لذا آن را در مراتب نكاح‌ها- همان‌گونه كه در تفسير اعتبارش كرده- به شمار آورده.

٢٩٩/ ٤ نكاح دوم نكاح روحانى است و مقصود از آن اجتماعى است كه در عالم معانى- براى پديد آمدن ارواح- واقع شده، و اگرچه اين نكاح را در تفسير نكاح اول به شمار آورده و در شرح حديث گفته: سپس از حضرت حق از هيئآتى اجتماعى و متحصّل از اجتماع شمارى معانى و دسته‌اى از احكام وجوب و امكان- از حيثيّت اصول مذكور در مرتبه روحى- عالم ارواح ظاهر گشت كه داراى درجات متفاوت بود، چون آن‌ها صور هيئآت و اشكالى اجتماعى بودند كه از اجتماع شمارى معانى كه عبارت از اسماء و حقايق‌اند تحصّل و ثبوت يافته‌اند، لذا از حيثيات تأثيرات الهى تعبير به احكام وجوب مى‌شود، هم‌چنان كه از