٥٨٦/ ٤ ابن مسرّه جبلى گويد: اسرافيل و آدم خاص صوراند و جبرئيل و محمد خاص ارواح‌اند و ميكائيل و ابراهيم خاص ارزاق‌اند و رضوان و مالك خاص و عدو وعيد (نويد و بيم) اند، و خداوند سبحان اين فلك را به فرشتگان طواف كننده به دور آن‌كه فرشتگان واهبات‌اند آباد داشته، و اين‌جا مقام اسرافيل است، و آنان دهانه صور (اسرافيل) اند، و از اين‌جا بود كه رسول خدا ٦ صداى قلم‌هاى فرشتگان را بر روى لوح شنيد و اينجا بود كه رفرف فرود آمد (و يا رفرف را رها كرد و يا اين‌جا وقوف فرود آمد- به اعتبار نسخه بدلهاى مختلف) و از اين‌جا است كه حال فنا بر او غالب گشت و از عالم تركيب تجرّد و رهايى يافت و اين‌جا بود كه به صداى على بن ابى طالب ٧ ندا داده شد كه: بايست! پروردگارت نماز مى‌كند، سپس بر او اين (آيه) تلاوت شد كه: هُوَ الَّذِي يُصَلِّي‌ عليك‌ [عَلَيْكُمْ‌] وَ مَلائِكَتُهُ‌، يعنى: او و فرشتگان او بر تو درود مى‌فرستند (٤٣- احزاب) و آن يكى از حجاب‌هاى سه‌گانه است كه بين اهل بهشت و بين حق- وقتى براى مشاهده گرد آمدند- افتاده مى‌شود، و دو فلك بعد از اين‌اند.

٥٨٧/ ٤ گويد[١]: سپس فلك ديگر را به گردش درآورد و آن را كرسى ناميد، اين فلك در داخل و فضاى عرش مانند حلقه (انگشترى) است كه در بيابانى افتاده باشد، و بين اين دو فلك عالم هباء را آفريد و كرسى را به فرشتگان و مدبّران آباد كرد و ميكائيل را در آن مكان و جا داد[٢]، و قدمان (دو گام) دلالت بر آن دارد، پس كلمه در عرش يكى است- چون آغاز عالم تركيب است- و براى آن در كرسى دو نسبت ظاهر گشت؛ چون فلك دوم است، لذا در وجود از آن دو تعبير به قدمان شده است، و از اين دو فلك شكل‌هاى عجيب و شگفتى در عالم امكان و اركان (عنصرى) پديد مى‌آيد، و خرق عادات (خلاف معمول) از اين دو عالم پديدار مى‌شود و در دو عالم ظاهر مى‌گردد: يكى در عالم خيال- چنان‌كه خداوند مى‌فرمايد: يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّها تَسْعى‌، يعنى: از اثر جادوى ايشان به خيال او (موسى) رسيد كه ريسمان‌ها و عصاهايشان راه مى‌رود (٦٦- طه)- و ديگرى در عالم حقيقت است؛ مانند معجزات و

[١] - يعنى سخن ابن مسرّه جبلى تمام شد و شيخ كبير رضى الله عنه در كتاب عقلة المستوفز مى‌گويد. م

[٢] - يعنى مقام ميكائيل اين‌جا است. م