ترجمه مصباح الانس ابن فناري (شرح مفتاح الغيب صدرالدين قونوى) - خواجوي، محمد - الصفحة ٢٨٦ - مقام دوم

٧٨٧/ ٣ پس مفهوم از سخن اولش در تفسير اين است كه اسم عين تميز و تعدد است؛ و از سخن دومش مفهوم اين است كه هر موجودى ممتاز و جدا است.

٧٨٨/ ٣ و آن‌چه در نفحات گفته فراگيرتر از اين سه است، آنجا گويد: بدان كه مبدئيت حق تعالى از جهت تعيّن- يعنى تعيّن كه دون مرتبه اطلاق او است و فراگير همه تعيّنات- داراى احكام و اوصافى است كه آنها در وحدت حق مستهلك‌اند و در آن پنهان، و جز از حيثيت تعيّنات اعتبارى كه منشعب از تعيّن جامع مذكوراند؛ و نيز از حيثيت تعيّنات وجودى كه عارض بر موجود واحدى از ماهيات ممكن الوجوداند و قابل و زمينه‌ساز آن موجودند ظاهر نمى‌گردند، اين احكام و اوصاف نزد ما نيز به نام اسماء ناميده مى‌شود، زيرا اسماء الهى داراى اقسامى چنداند:

٧٨٩/ ٣ يكى از آنها ماهياتى است كه خالى از وجود است و آنها در مقام تحقيق؛ شئون‌اند. دوم اسماء تعيّنات وجودى‌اند كه به واسطه ماهيات حصول پيدا مى‌كنند. و سوم- كه از جهت مرتبه برتر است- تعيّناتى هستند كه نتيجه اقتران وجود به ماهيات است، و اين بر دوتاى اولى پيشى دارد. و چهارم نسبت‌ها و اضافاتى است كه بين مطلق حق و مطلق امكان و ممكنات؛ و بين هر دو قسم از اين اقسام- كه خود داراى اقسام بى‌نهايتى است- متشأن است.

اين عين لفظ حضرت شيخ قدس سره بود.

٧٩٠/ ٣ گويم: خلاصه همه اينها اين كه: هر تعيّن و خصوصيتى و هر چه كه تعيّن بدان است و هر مجموعى كه به جهت دلالتش بر مورد مطلق آن- چه عقلى و چه خارجى- بر مرتبه اسم و علامت آن پيشى دارد متعيّن است و مراتب كلى آن منحصر به همان چهار مرتبه است كه گفته شد؛ يعنى تعيّنات علمى كه عبارت از حقايق‌اند، و تعيّنات وجودى كه عبارت از اعيان‌اند، (يعنى اعيان خارجى) و تعيّنات صفات الهى؛ مانند مفاتيح نخستين و توابع آن‌كه نتيجه اقتران وجود به ماهيت است؛ و اين بر دوتاى اوّلى پيشى دارد، براى اين كه نتيجه نكاح اول صور حقايق است كه از جانب خداوند به تمام استعداد آنها وجود لايق و فيض موافق افاضه شده است.

٧٩١/ ٣ و حضرت شيخ قدس سره به اين مطلب اشاره كرده و گفته: ظهور حكم دو قسم‌