ترجمه مصباح الانس ابن فناري (شرح مفتاح الغيب صدرالدين قونوى) - خواجوي، محمد - الصفحة ٥٨٤ - فصل چهارم از فصول باب كه پايان دنباله مطالب پيشين است

٩٢٢/ ٤ و زمين صورت مقام جمع و محل خلافت است و كعبه مركز آن مى‌باشد، لذا (در حديث) آمده: زمين از زير كعبه گسترش يافت.

٩٢٣/ ٤ اين به زبان باطن بود؛ اما به زبان مطّلع (حقيقت): كعبه خانه صفت ربوبيت است كه فرموده: فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هذَا الْبَيْتِ‌، يعنى: رب اين خانه را بپرستيد (٣- قريش) لذا مقام نفس بنا كننده آن‌كه حضرت خليل ٧ است آسمان هفتم گرديد، زيرا پيغمبر ٦ خبر داده كه به بيت المعمور تكيه داده است و بيت المعمور نيز دو در دارد كه هر روز هفتاد هزار فرشته از يك در وارد آن مى‌شوند و از در ديگر خارج مى‌گردند و هيچ‌گاه بدان خانه باز نمى‌گردند.

٩٢٤/ ٤ و نظير و مشابه بيت المعمور در انسان قلب او است و فرشتگان نفس‌هاى اويند كه براى بندگى قلب حقيقى و ترويح و آرامش بخشيدن مظهر آن‌كه قلب مخروطى شكل است وارد آن مى‌شوند، پس بيت المعمور نظر حق تعالى و محل استواى اسم «رب» مى‌باشد.

٩٢٥/ ٤ و (در فك ختم فص نوحى) گويد: حضرت نوح ٧ مظهر صفت تنزيه بود، براى اين‌كه اولين پيغمبر مرسل بود و اولين احكام رسالت درخواست رسول و مطالبه‌اش از امت؛ توحيد حق تعالى و تنزيه او از شريك و مثل و دشمن است، و نوح اولين مطالبه كننده اين مطلب از خلق بود، از اين‌روى بر وى؛ حال غيرت و خشم بر قومش غالب بود، تا آن‌كه نفرينشان كرد، مانند غيرت فرشتگان تسبيح‌گوى خدا درباره آدم؛ كه او را سرزنش كرده و به نقايص وصفش كردند.

٩٢٦/ ٤ و (در فك ختم فص يونسى) گويد: هر نبى و ولى‌اى- غير از كاملان- مظهر حقيقتى كلى از حقايق عالم و اسماء الهى هستند كه اختصاص بدان (حقايق) و ارواح آنها- كه فرشتگان عالم بالا با اختلاف مراتبشان هستند- دارند، از اين‌روى آن حضرت ٦ ديدن انبيا را در شب معراج به آسمان نسبت داد- با اين‌كه ارواح آنان جا و مكان ندارد- اين آگاهى دادنى است بر نيرو و قوه نسبتشان از جهت مراتب ايشان و مراتب امّت‌هاشان و علوم و حالاتشان به اين آسمان، چون حالات ايشان آنجا؛ صور احكام مراتب اين آسمانها است.

٩٢٧/ ٤ و حضرت شيخ قدس سره در شرح حديث ابن عباس كه آن حضرت ٦