٨٩٣/ ٤ سپس گوييم: چون آن‌چه را كه بيان شد دانستى، راز شمار «يومى‌[١]- روزانه» را خواهى دانست كه آن به تبعيّت شمار رقايق اسم مستوى و مستولى بر عرش- مانند رحمان و محيط و مدبّر- مى‌باشد، و راز هفته را خواهى دانست كه آن به تبعيّت هيئت و شكل جمعى است كه حاصل از دخول رقايق اسماء مستوى بر افلاك ستارگان (هفت‌گانه) متحيّر در رقايق اسم مستوى بر عرش مى‌باشد، و راز ماهها را خواهى دانست كه آن به تبعيت هيئت و شكل جمعى است كه حاصل از دخول رقايق اسماء مستوى بر افلاك ستارگان (هفت‌گانه) متحيّر در رقايق اسم مستوى بر عرش مى‌باشد و راز ماهها را خواهى دانست كه به تبعيّت هيئت و شكل جمعى اسمائى است كه حاصل از دخول رقيقه يك دور قمرى است در هيئت و شكل پيشين، زيرا روحانيت قمر محل اجتماع آثار اين اسماء است و پس از آن محل جدايى و پراكندگى آنها به عالم عناصر و مولدات مى‌باشد، و راز عام را كه به تمام اينها نسبت داده مى‌شود خواهى دانست كه آن به تبعيت هيئت و شكل اجتماعى اسمى است كه حاصل از دخول رقيقه يك دور خورشيدى و يا رقيقه‌هاى ادوار قمرى- به شمار برجهاى دوازده‌گانه- در هيئت و شكلى كه پيش از اين بود مى‌باشد، و قياس و سنجش سالهاى ديگر ستارگان و ادوار چهارگانه كه بدانها اشاره شد بر اين است، و نيز راز احاطه عرش را به صورتش و حركت و روحش (يعنى قلم) و سرّش (يعنى اسم رحمان)؛ و (راز) دخول ديگر صور در صورتش و حركات؛ در حركتش و احكام؛ در احكام صورتش، و اين‌كه اسم «دهر» روح زمان است و دور عرشى مظهر زمان، خواهى دانست. از اين‌روى مانند[٢] اسماء اصليش (كه سرّ عرش‌اند) و فرشتگان (چهارگانه) حامل آن و حقايق طبيعت كلى‌اش‌[٣]؛ مشتمل بر چهار مرتبه‌

[١] - بدان كه از آن‌چه پيش از اين براى شناخت مذكور بيان شد، انديشمند را روشن مى‌شود كه ادوار افلاك و ستارگان و انواع آنها بر شمار رقايق اسماءاند و افلاك و ستارگان ظاهر اسماءاند.

[٢] - چون سرّ عرش اسماء اصلى چهارگانه است و حاملان امروزش هم چهاراند و مشتمل بر چهار طبيعت است، لذا اشتمالش بر چهار مرتبه كلى مناسب‌تر است.

[٣] - يعنى عرش مشتمل بر چهار طبيعت كلى است.