٧٧٢/ ٤ و چون اين خوهاى زشتى كه پنهان در وجودشان بود و ابليس آنان را بر آشكار كردن آن خوها تحريك كرد، خداوند متعال خواست كه اينان را با برطرف كردن اين نارسائيها از وجودشان پاك كرده و تكميلشان كند، چون اينان اجزاى كسى هستند كه مى‌خواهد تكميلش كند (يعنى آدم) تا به آشكار شدن صورت او كه كامل‌ترين مظاهر كمال است از روى دليل و آگاهى توجه كرده و براى پاك شدن از هر نقص و نارسايى خود را آماده سازند، و توجه اينان پيش از خلق آدم به ايجاد ديگر صور عالم از عرش تا به فرش و مولّدات (سه‌گانه)- در ضمن توجهات اسمائى- رنگ‌پذير رنگ اين احكام پنهان در وجودشان بود، و چون قابليت پاك شدن از آن پليدى‌هاى (پنهان در وجودشان)- به واسطه اين دليل و آگاهى- ايشان را حاصل آمد؛ اثر حركت محبت اصلى- براى تحقيق و ثبوت كمال استجلا- ظاهر گشت، لذا در ضمن توجهات اسمائى- از حيث اعيانشان و از حيث مظاهر مثالى و حسى فلكى و كوكبى آنها (اسماء) به واسطه اتصال‌ها و شكل گرفتن‌هاى نيك‌شان پس از ثبوت آنها در سلطنت دورى‌شان- روى به تسويه و معتدل ساختن اين مزاج انسانى و صورت عنصرى آدمى آوردند، البته پس از دگرگونى‌ها به گونه‌ها و اطوار چهارگانه خاكى و سپس به واسطه آميزش با آب و گل شدن و ظهور خصايص و ويژگيهايش در آن، پس از آن به واسطه اتصال هوا حمأمسنون و گل سياه بو گرفته شدن و بعد به واسطه ظهور اثر آتش، گل خشك شدن.

٧٧٣/ ٤ و چون تسويه و اعتدال‌بخشى به واسطه يكى از دو دست مقدسش كه ظهور حكمتش بدان تعلق دارد تمام شد؛ نشأه ديگرى به يمين و دست راست خويش كه ظهور آثارش تعلق بدان دارد انشاء و ايجاد كرد و از روح اعظم خودش در او دميد، و آن توجه وجه ظهور كلى او است براى اداره اين مزاج تسويه شده و اعتدال يافته كلّى و در كار گرفتن فرشتگان؛ كه نسبت به اين دست راست مانند قوا و اجزايند- بدون قصد و حضور معيّنى از آنان و توجه خاصى كه به اينان نسبت داشته باشد- لذا خداوند فرموده: وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي‌، يعنى: از روح خود در او دميدم (٢٩- حجر) نه آن‌چنان كه (درباره مريم با واسطه روح القدس) فرموده: فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا، يعنى: و از روح خودمان [جبرئيل در