ترجمه مصباح الانس ابن فناري (شرح مفتاح الغيب صدرالدين قونوى) - خواجوي، محمد - الصفحة ٤٠٤ - اصل هشتم در مراتب نكاح

تأثرات (اثرپذيرى‌ها) كه در قوابل تعقل مى‌شود تعبير به احكام امكان مى‌شود، بنابراين هر اثرى نتيجه هيئت و شكلى اجتماعى معنوى است كه بين مفاتيح غيب و آن‌چه كه پائين‌تر از آنها- از احكام وجوبى- است واقع مى‌باشد، و هر وجود متعيّن به يك‌يك از ممكنات عبارت از نتيجه نتيجه معنوى است، پس اجتماع اول براى اين حيثيات وجوبى به نام نكاح غيبى ناميده مى‌شود، و مفاتيح در آن- به واسطه توجه الهى- داراى درجه نرى؛ و هيئآت و شكل‌هاى اجتماعى منفعل از احكام قوابل داراى درجه مادينگى هستند، و مرتبه داراى درجه محلّيّت؛ و تعيّن وجودى در اين مرتبه- هر مرتبه‌اى كه هست- داراى درجه مولود است. اين سخن حضرت شيخ قدس سره بود.

٣٠٠/ ٤ گويم: از اين اصولى چند حاصل مى‌شود:

٣٠١/ ٤ اصل اول: معرفت نكاح است و آن عبارت از اجتماع است، و نكاح كننده؛ سرّ جمعى احدى و توجه الهى به مفاتيح است، و نكاح شونده؛ هيئت و شكل اجتماعى (جمع شدنى) قابل و مرتبه نكاح از روحى و نفسى و طبيعى با اقسام‌شان، و مولود؛ نتيجه از تعيّن وجودى است، و اين معرفتى كلى است كه شامل اقسام آن (معرفت) مى‌باشد.

٣٠٢/ ٤ اصل دوم اين‌كه: تفاوت در مولود گاهى از تفاوت مرتبه اجتماع حاصل مى‌آيد- اگرچه نكاح كننده و نكاح شونده يكى باشند-.

٣٠٣/ ٤ اصل سوم اين‌كه: نكاح- اگرچه نسبت به معانى و يا ارواح و يا اجسام داده شود- در حقيقت ويژه مفاتيح و اسماء پائين‌تر از آن است.

٣٠٤/ ٤ نكاح سوم نكاح طبيعى ملكوتى است؛ يعنى اجتماعى كه به واسطه توجهات ارواح در مرتبه طبيعى واقع شده، چون در شرح حديث گويد: اجتماع متعقل (تعقل شده) كه از توجهات ارواح عالى است- يعنى به موجب آثارى كه اتصال به اصول پيشين دارد- بر دو نوع است:

٣٠٥/ ٤ نوع اول توجهات آنها است به ذات خودشان؛ كه رنگ‌پذير از آثار پيشين‌اند- نه از احكام مظاهرشان- ولى در مرتبه طبيعى تعيّن عالم مثال را لازم مى‌آورد، براى اين‌كه تعيّن هر اثرى در حقيقت هرچه كه در آن اثر مى‌گذارد به حسب محل اثر ظاهر مى‌گردد؛ خواه‌