ترجمه مصباح الانس ابن فناري (شرح مفتاح الغيب صدرالدين قونوى) - خواجوي، محمد - الصفحة ٣٤٥ - دنباله باقى مانده در تقسيم مراتب كلى كه در اين مرتبه دوم از هم امتياز دارند

٨٠/ ٤ گويم: اين به واسطه اشتمالش بر «نون» هاى چهارگانه باقى است، از اين جهت صورتش عالم انسان كامل است، چنان كه در تفسير گفته: او كتاب جامع است و بين مقام اسماء و مسمى قرار دارد.

٨١/ ٤ جندى در جاى ديگر (شرح فصوص) گويد: هم چنان كه تعين اول- در اولين جامع- بين حقايق وجوب حقّى و بين حقايق امكان خلقى- به گونه جمع احدى- پيش از تفصيل است؛ همين‌طور پس از تفصيل؛ ارتباط حقايق وجوب به حقايق كتاب در مرتبه امكان است، پس ناگزير از جمعى احدى است كه تمام جمع‌هاى وجوبى و امكانى و صورت آنها را جمع آورد، و آن انسان كامل بالفعل است.

٨٢/ ٤ دوم دوات خمير مايه ماده حروف الهى نورى و هيولاى صور فعلى وجودى و «عماى» ربوبى است كه پروردگار ما پيش از آن‌كه خلق را بيافريند در آن بود.

٨٣/ ٤ شارح (جندى) در جاى ديگر (شرح فصوص) گويد: آن امّ الكتاب است. و گويم: آن يك چهارم دايره هويت كبرا است كه يك دوم آن بر اطلاق خود باقى است و يك دوم ديگر شامل دو «نون» دو قوس وجوب و امكان مى‌باشد.

٨٤/ ٤ سوم اصول حقايق كونى است كه عبارت از احديت جمع تمام موجودات است، و بدان ٦ اشاره كرده و فرموده: اولين چيزى كه خداوند آفريد «درّه» بود و آن ام الكتاب است كه مسطور در «رقّ» وجودى منشور است‌[١] و آن «غماء» عبوديت مى‌باشد.

٨٥/ ٤ حضرت شيخ قدس سره در تفسير گويد: وجود منبسط عبارت است از نور و آن رقّ منشور و انبساط است كه تعبير از آن به نشر شده، و آن بر حقايق ممكنات واقع شده است.

٨٦/ ٤ چهارم امّ الكتاب مبين است، و آن لوح محفوظ است كه نزد اهل نظر به نام نفس كلى ناميده مى‌شود و محل تعيّنش از اجسام؛ فلك كرسى- كرسى كريم- است كه در آن تفاصيل تعينات مظاهر كاملان؛ از كتاب‌ها و سوره‌ها و كلمات و آيات است.

٨٧/ ٤ شارح (جندى) در جاى ديگر (شرح فصوص) گويد: كتاب مبين عبارت از قلم‌

[١] - اشاره به آيات اوليه سوره مبارك طور است كه: وَ الطُّورِ وَ كِتابٍ مَسْطُورٍ فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ. م