آنست كه تو مال نداشتى تا صرف انفاق من كنى بلكه بنى اسرائيل را بنده گرفتى و مال ايشان را بستدى و مرا بآن پروردى و چون تربيت من از مال غير بوده پس چه نوع منت داشته باشى بر من و از فرا نقلست كه غرض موسى از اين تصديق قول فرعونست يعنى آن نعمتى كه تو بر من منت مينهى آنست كه بنى اسرائيل را به بندگى گرفتى و مرا بفرزندى و نزد جبائى معنى آنست كه ترا بر من نعمتى نيست زيرا كه متولى تربيت من مادر من بود و غير او از بنى اسرائيل بامر تو در وقتى كه ايشان را ببندگى گرفتى نه آنكه خود بتربيت من قيام نمودى تا ترا بر من حق نعمت بوده باشد فكانه قيل انك تمن على بان استعبدت على بنى اسرائيل حتى ربونى و حفظونى و بدانكه على ان عبدت در محل رفع است بر آنكه خبر مبتدا محذوفست و يا بدلست از نعمت و يا جر است باضمار باو يا نصب است بحذف باو نزد بعضى مشار اليه تلك خصلت شيعه است و ان عبدت عطف بيان آن و معنى اينكه تعبدك بنى اسرائيل نعمة تمنها على و توحيد خطاب در تمنها و جمع آن در ما قبل كه ان ففررت منكم لما خفتكم است بجهت آنست كه منت تربيت مخصوص است بفرعون اما خوف و فرار از آواز ملاء او بود القصه چون فرعون جواب آنچه بآن طعن موسى مينمود در نبوت وى بشنيد و دانست كه اعتراضى و قدحى كه معقول باشد بر دعوى رسالت او نمى‌تواند كرد ابتداء باستفسار از حقيقت و ماهية مرسل نمود قالَ فِرْعَوْنُ‌ گفت فرعون‌ وَ ما رَبُّ الْعالَمِينَ‌ و چيست پروردگار عالميان كه تو دعوى مى‌كنى كه‌ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعالَمِينَ‌ يعنى حقيقت و ماهيت او چه چيز است و چون حقيقت و ذات واجب بر هيچ كس معلوم نيست از اينجهت موسى جواب از آن نداده تعريف او سبحانه نموده باظهر خواص و آثار قدرت و حكمت او در جواب فرعون‌ قالَ‌ گفت كه پروردگار عالميان‌ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌ آفريدگار آسمانها و زمينها است‌ وَ ما بَيْنَهُمَا و آنچه در ميان آنها است از حيوانات و جمادات‌ إِنْ كُنْتُمْ‌ اگر هستيد شما مُوقِنِينَ‌ بيگمانان بآنكه پروردگار بايد كه باين صفت باشد و يا اگر بيقين علم باشيا پيدا كرده‌ايد و تحقيق آن نموده‌ايد هر آينه ميداند كه اين اجرام محسوسه ميكنند بجهت تغير و تبديل احوال آنها پس البته آنها را مبدئى و موجدى خواهد بود كه واجب الوجود لذاته باشد و اين مبدء مبدء جميع ممكنات محسوسه و غير محسوسه باشد و اگر نه تعداد واجب لازم آيد و يا استغناى بعضى ممكنات از او و اين هر دو باطلند و ممكن نيست تعريف اينواجب الا بلوازم خارجيه او بجهت امتناع تعريف بنفسه و بما هو داخل فيه بسبب استحاله تركب در ذات او پس بنظر صحيح در خواص و آثار او معرفت او حاصل كنيد و گويند فرعون سؤال بما كرد بجهت آنكه اعتقاد كرده بود كه معبودانى كه غير از او باشند جمادات خواهند بود پس‌