تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٦٥ - سوره الحج(٢٢) آيات ٤٠ تا ٤٩

طويله را قصير ميداند و حقير مى‌شمرد و چون يك روز و هزار سال هر دو على السويه‌اند نزد او سبحانه جهت آنكه حكم زمان بر او جارى نيست پس وجود و عدم و قلت و كثرت آن نزديك او يكسانست و هر گاه كه خواهد عذاب فرستد وى را استعجال زمان عقوبت هيچ اثرى بر او مترتب نگردد و گويند معنى آنست كه چگونه استعجال ميكنيد و طلبه عجله مينمايند از كسى كه طول يك روز از ايام عذاب او مانند طول هزار سالست كه از سالهاى شما چه ايام شدايد مستطالست و از ابن عباس و مجاهد و عكرمه و ابن زيد نيز نقل است كه (معناه ان يوما من الايام الاخرة يكون كالف سنة من ايام الدنيا) و بروايت ديگر از ابن عباس (ان يوما من الايام التي خلق اللَّه فيها السموات و الارض كالف سنة) و دال بر اينمعنى است آنچه مرويست از حضرت نبوى (ص) كه‌

الفقراء يدخلون الجنة قبل الاغنياء بنصف يوم خمسمائة عام‌

پس معنى اين آيه باين راهست كه كفار استعجال عذاب ميكنند و حال آنكه روزى از روزهاى عذاب ايشان در آخرت همچه هزار سالست و از جبائى مرويست كه معنى آنست كه يك روز عذاب او سبحانه در حكم هزار سال عذاب غير است بجهت شدت عذاب و صعوبت عقاب پس اين آيه و آيه‌ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ در بيان عذاب روز قيامت است بر طريق مبالغه چنان كه يكى از ما گويد كه مرا روزى بى تو هزار سالست و مراد شدت و استطالت و گرانى احوال و اهوال باشد و من هذا قول الشاعر