تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٩٤ - سوره النور(٢٤) آيات ٣٠ تا ٣٩
و تعالى زده براى مؤمن مشكاة نفس او است و زجاجه صدر او و مصباح نور ايمان و قرآن كه در قلب او متوقد است از شجره مباركه كلمه اخلاص است و اينشجره هميشه در قلب مؤمن سبز است و بانضارت و طراوت و مصون و محفوظ است از آفات و حوادث شيطانى و هواجس و وساوس او هم چنان كه شجره زيتونه كه در وسط ارض واقع است نه از تاب آفتاب محترقست و نه از سودت برودت پژمرده و مؤمن بجهت ميامن اين نور جامع چهار خصلتست ان اعطى شكر و ان ابتلى صبر و ان حكم عدل و ان قال صدق و نور على نور به اين معنى است كه كلام او نور است و عمل او نور و مدخل او نور و مخرج او نور و مصير او در قيامت بنور و از حسن و ابن زيد نقل است كه اين نور مثل قرآنست در قلب مؤمن پس هم چنان كه بمصباح مستضيء ميشوند مؤمن نيز بقرآن مهتدى ميشود و بآن عمل ميكند فحينئذ مصباح قرآنست و زجاجة قلب مؤمن و مشكاة لسان و فم او و شجره مباركه شجره وحى يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ يعنى نزديكست كه حجج قرآن متضح شود اگر چه مقروء نگردد يعنى هنوز قرآن ناخوانده دلايل و حجج او بر همكنان واضح شود پس چون خوانده شود نُورٌ عَلى نُورٍ وجود پذيرد يا آنكه نزديكست كه حجج حقتعالى ببندگان روشن و هويدا گردد و اگر چه قرآن نازل شده باشد نُورٌ عَلى نُورٍ يعنى قرآن نوريست با ساير ادله كه قبل از او است پس مؤمن كسب نور قرآن كرده با ساير انوار كتب سابقه كه آن اعتقاد اصول دينست و تصديق بجميع كتب و رسل و گفتهاند كه اين نور نور معرفت الهيست يعنى چراغ معرفت در زجاجه دل عارف و مشكاة سينه او افروخته است از بركت زيت تلقين شجره وجود مبارك محمدى (ص) كه نه شرقيست و نه غربى بلكه مكيست و مكه سره عالم است و از فرا گرفتن عارف اسرار الهى را بتعاليم سيد ابرار نور على نور معلوم توان كرد و از كعب الاحبار و جمعى از مفسران منقولست كه اين مثلى است از براى نور محمدى (ص) پس مشكاة صدر آن حضرت است و زجاجة قلب او و مصباح او نبوتست كه نه شرقيست يعنى يهودى كه مشرق قبله ايشانست و نه غربى يعنى نصرانى كه مغرب قبله ايشانست و متوقد است اين مصباح از شجره مباركه يعنى شجره نبوت كه آن ابراهيم خليل است كه جد آن حضرت است نزديكست كه نور محمد (ص) متبين شود براى مردمان اگر چه بآن تكلم ننمايند هم چنان كه زيت كه نزديكست كه روشن شود اگر چه آتش بآن نرسد و از محمد بن كعب مرويست كه مشكاة ابراهيمست و زجاجه اسمعيل و مصباح محمد (ص) هم چنان كه در موضع ديگر او را سراج خوانده كه سراجا منيرا و شجره مباركه اشاره بابراهيم است چه اكثر انبياء از صلب او بظهور آمدهاند نزديكست كه محاسن جلال محمد (ص) و محامد خصال احمدى ظاهر گردد بر مردمان قبل از آنكه وحى بوى فرود آيد نور على نور به اين معنى است كه آن حضرت كه پيغمبر است از نسل پيغمبر و گويند