مكيه است و آيات آن صد و هيجده است بعدد كوفى و صد و نوزده نزد غير كوفى و اختلاف در آيه‌ وَ أَخاهُ هارُونَ‌ است كه غير كوفى است ابى بن كعب از سيد عالم ص روايت كرده كه هر كه سوره المؤمنون را قرائت كند ملائكه مقربين در روز قيامت وى را بشارت دهند بروح و ريحان و در وقت آمدن ملك الموت بقبض روح او وى را مژده دهند بچيزى كه چشم او باو روشن شود و دل او بآن شادان و خرم شود و بنشاط تمام روح از او مفارقت كند و اصل بدار السلم گردد و از ابو عبد اللَّه ع روايتست كه هر كه سوره المؤمنون را بخواند حقتعالى ختم كار او را بسعادت مقرون دارد و هر كه در هر جمعه بقرائة آن مداومت نمايد منزل او در فردوس اعلا با پيغمبران مرسل باشد و از حضرت رسالت ص مرويست كه ده آيه بر من نازل شده كه هر كه قراءة آن كند ببهشت درآيد و بعد از آن از اول اين سوره تلاوت فرمود تا آنكه ده آيه را تمام كرد و نيز منقولست از آن حضرت كه‌

اولها و آخرها من كنوز الجنة

اول اين سوره و آخر آن از گنج‌هاى بهشت است هر كه عمل كند بسه آيه از اول اين سوره و پندگيرد بچهار آيه از آخر آن ناجى و رستگار گردد و بدانكه چون حق سبحانه ختم سورة الحج كرد بامر مكلفان بعبادت و افعال خير بر طريق اجمال افتتاح اين سوره كرد بتفصيل آن مجمل و تبيين آن افعال و فرمود كه‌

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ‌ بدرستى كه رستگار شدند و بمقاصد دنيويه و اخرويه خود رسيدند گرويدگان بخدا و رسول ببايد دانست كه قد مثبت متوقع است هم چنان كه لما نافى آن است و هر گاه كه بر ماضى داخلشد دالست بر اثبات و دوام آن و لهذا مقرب آنست بزمان حال و چون مؤمنان از فضل الهى متوقع بودند و راجى فوز و نجات از اين جهت اين سوره را مصدر ساخت به بشارت فوز و فلاح و استمرار آن و بعد از آن در صفت ايشان فرمود كه‌ الَّذِينَ هُمْ‌ مؤمنان آنان‌اند كه ايشان‌ فِي صَلاتِهِمْ‌ در نماز خود خاشِعُونَ‌ ترسكارانند از خدا و متذلل و متخاضع در آن و چشم بر سجده‌گاه نهاده‌اند و بدل بدرگاه مناجات حاضر شده‌اند آورده‌اند كه پيغمبر ص در مبدء حال وقت اداى نماز بجانب آسمان نظر مى فرمود چون اين آيه نازل شد نظر بر موضع سجود گماشت و بهيچ جهة ديگر نظر نينداخت و در لباب آورده كه در حال قيام ديده بر سجده‌گاه بايد گماشت مگر بمكه معظمه كه در خانه مكرمه بايد نگريست چه‌