تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣١٧ - سوره النور(٢٤) آيات ٥٠ تا ٥٩
اللَّه اين غلامان و خدمتكاران ما در سراى ما در ميآيند در اوقاتى كه ما را از آن كراهتست حقتعالى اين آيه فرستاد كه يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خطاب راجع برجال و نساء است بر سبيل تغليب يعنى اى گروه گرويدگان از مردان و زنان لِيَسْتَأْذِنْكُمُ بايد كه دستورى طلبند از شما الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ آنان كه مالك ايشانست دستهاى شما يعنى بندگان ذكور و انات و نزد بعضى مراد عبيدند خاصه و اين مرويست از ابو جعفر و ابو عبد اللَّه (ع) و موافق ظاهر آيه وَ الَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ و آنان كه نرسيدهاند بحد احتلام مِنْكُمْ از شما يعنى غير بالغ احرار تعبير از بلوغ باحتلام جهت آنست كه اقوى دلايل بلوغ است يعنى كودكان آزاد نيز بايد كه طلب اذن كنند از شما براى درآمدن بخانههاى شما ثَلاثَ مَرَّاتٍ سه نوبت در هر شبان روزى مِنْ قَبْلِ صَلاةِ الْفَجْرِ بدل ظرفست يعنى اذن بطلبند از شما يك بار پيش از نماز بامداد و يا خبر مبتداى محذوفست اى هى من قبل صلوة الفجر يعنى از سه بار يك بار قبل از نماز صبح است كه آدمى از خواب برميخيزد و جامه خلوة بيرون كرده ميخواهد كه لباس صحبت پوشيد وَ حِينَ تَضَعُونَ و يك بار هنگامى كه مينهيد ثِيابَكُمْ جامهاى خود را مِنَ الظَّهِيرَةِ بيان حين است يعنى آن وقت كه نيم روز است (و من بعد صلوة العشاء) و يك بار ديگر پس از نماز خفتن كه وقت تجرد است از لباس و در آمدن بمضاجع ثَلاثُ عَوْراتٍ لَكُمْ خبر مبتداى محذوفست اى هى ثلث عورات لكم يعنى اين سه وقت عورتست مر شما را چه در اين سه وقت كه تبديل ثياب بثياب ديگر ميكنيد عورت شما در آن ظاهر مى گردد و بستر و تحفظ آن اختلال دست ميدهد و عورت در اصل لغت بمعنى خلل است و اعور كه بمعنى مختل العين است از اين ماخوذ است و ميتواند بود كه ثلث مبتدا باشد و ما بعد آن خبر آن و ابو بكر بنصب مى خواند كه بدل ثلاث مراتست بجهة اشتمال اين اوقات بر سه وقت كشف عورت و تقدير اينكه ثلث اوقات كشفات العوره پس حذف مضاف باشد و مضاف اليه در مقام او واقع گشته در جمع و اعراب و با آنكه مفعول فعل محذوف باشد اى احفظوا ثلاث اوقات عورات يعنى نگاه داريد سه وقت عورت خود را از بندگان و كودكان و مگذاريد كه در اين سه وقت بدون اذن شما بر شما درآيند لَيْسَ عَلَيْكُمْ نيست بر شما وَ لا عَلَيْهِمْ و نه بر بندگان و كودكان نارسيده جُناحٌ گناه و بزه در ترك استيذان بَعْدَهُنَ بعد از اين سه وقت طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ خبر مبتداى محذوف است