تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٢٠ - سورة الحج
حفص ايندعا نيز بامر حقتعالى از او صادر شده نه براى خودش و كسانى كه حق را بر ظاهر خود حمل ميكنند كه ضد باطل است ميگويند كه غرض از اين دعا محض تعبد است تا آن حضرت را بر آن ثوابى و مكرمتى حاصل شود و اگر نه مقرر است كه حق سبحانه هر حكم كه ميكند بحق ميفرمايد نه بباطل پس ايندعا مانند گفتن ما است كه (اللهم اعل درجته و تقبل شفاعته و ابعثه مقاما محمودا يغبطه الاولون و الاخرون) چه حقتعالى اينمواهب و مناصب را بآن حضرت ارزانى داشته و موقوف بدعا كردن ما نيست اما ما را در اين نفع و لطف و ثواب حاصل ميگردد و نزد بعضى معنى آنست كه رب احكم بحكمك الحق و آن اظهار حق است بر باطل و بر هر تقدير چون آن حضرت بامر الهى ايندعا فرمود حقتعالى اهل مكه را در بدر معذب گردانيد و بشمشير آبدار نصرت كرد از حيدر كرار با ساير اتباع سيد ابرار ايشان را هلاك ساخته بدار البوار رسانيد از قتاده مرويست كه هر گاه حضرت رسالت (ص) بمعركه جدال حاضر شدى قبل از شروع در قتال فرمود كه رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِ وَ رَبُّنَا الرَّحْمنُ و پروردگار ما بسيار رحمت است بر بندگان خود الْمُسْتَعانُ يارى خواسته شده يعنى ما يارى ميخواهيم از او عَلى ما تَصِفُونَ بر آنچه شما صفة ميكنيد از حالى كه بر خلاف حق است كه آن شوكت و تسلط شما باشد بر ما و نگونسار شدن رايت اسلام در اندك فرصتى چنانچه مدعاى شما است و تكذيب عذاب موعود و واقع نشدن آن و غير آن از صفات باطله چون هَلْ هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ و اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً مراد آنست كه شما بر حسب متمناى خود بكلمات غير واقعه تكلم ميكنيد و سخن ناسزا و ناروا مىگوييد و ما از او سبحانه برد آن يارى ميخواهيم و اميدوارى از درگاه حضرت بارى داريم كه حق را بر باطل غالب گرداند و امور باطله را درهم شكند و چون حقتعالى اجابت دعوت آن حضرت كرد همه اهل كفر را مقهور گردانيد و وعده لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ را بظهور آورده همه را مغلوب ساخت و ايشان آنچه در آن گمان ميبردند خايب و خاسر گشتند و آنچه طمع آن داشتند نقيض آن را مشاهده كردند خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
سورة الحج
همه آيات آن مكيست نزد ابن عباس و عطا و نزد حسن مدنيست غير از آياتى كه در باب سفر واقع شده و در نزد بعضى ديگر غير از شش آيه كه آن ان هذان خصمان است تا صراط الحميد و پيش جماعت ديگر غير از چهار آيه كه آن آيه وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍ الى قوله عذاب مقيم و عدد آيات آن هفتاد و هشت است بعدد كوفى و هفتاد و هفت بعدد مكى هفتاد و پنج نزد بصرى