پس نمازگذار مراد نماز مغرب و عشا است تقديم زمان ليل بر تسبيح بجهت اختصاص آنست بمزيت فضل چه قلب در اين وقت اجمع است از شواغل و بجهت ميلان نفس باستراحت عبادت در او اشق و اتعب و لهذا قال اللَّه تعالى‌ إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا و از ابن عباس مرويست كه مراد به‌ آناءِ اللَّيْلِ‌ جميع صلوة ليليه است از فرض و سنت‌ وَ أَطْرافَ النَّهارِ و در طرفهاى روز يعنى در وقت نماز صبح و ظهرين كه در طرف اول نصف اولست از نهار و در طرف اول نصف اخير روز و تكرار امر بصلاة صبح و مغرب جهت اراده اختصاص است بمزيت فضيلت و ذكر اطراف بلفظ جمع با آنكه مراد طرفين است بجهت امن از التباس است كقوله ظهر آن ما مثل ظهور الترسين يا آنكه مراد از آن امر است بصلاة ظهر كه آن در نهايت نصف اولست از نهار و بدايت نصف اخير و جمع او باعتبار نصفين است يا آنكه مراد نماز عصر باشد و جمعيت اطراف بجهت انساع زمانست و صحت اداى آن در هر جزئى از اجزاى آن زمان و ميتواند بود كه امر باشد بتطوع در اجزاى نهار حاصل كه نماز گذارد در اين اوقات‌ لَعَلَّكَ تَرْضى‌ شايد كه خوشنود كرده شوى و اين متعلقست بسبح يعنى در اوقات مذكوره بنماز قيام نماى بطمع اينكه حقتعالى تو را خوشنود گرداند بمثوبات جليله و حفص بر بناى فاعل خوانده يعنى تا خوشنود شود و خوشنودى در اصح اقوال بكرامتى باشد كه حق سبحانه بحضرت رسالت (صل) داده و آن شفاعت امت است و نكته‌ وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى‌ تقويت اينقول ميكند و جماعتى كه حمل تسبيح بر ظاهر خود ميكنند و ميگويند كه مراد مداومت است بر تسبيح و تحميد در عموم اوقات و بدانكه بنا بر تفسير اول كه قول اكثر و اشهر است آيه نص صريح است بسعه وقت از براى صبح و ظهرين زيرا كه او سبحانه ذكر اواخر اوقات آن نموده و مراد بتوسعه نماز صبح امتداد آنست از اول صبح تا قبل از طلوع آفتاب و بتوسعه ظهرين امتداد آنها است از اول زوال تا قبل از غروب و اما امتداد عشائين و اتساع وقت آنها معلوم ميشود بصريح اناء الليل و ببايد دانست كه ظاهر اين آيه بلكه ظاهر اكثر روايات اهل بيت عليهم السلام اگر چه اقتضاى اشتراك ظهرين و عشائين ميكند از اول وقت تا آخر آن ليكن اجماع مقتضى اختصاص جزء اول و آخر وقت است بظهر و مغرب و بعصر و عشا و ح واجب باشد جمع و توفيق به اينكه مراد باشتراك ما بعد اختصاص است چون ظهر و مغرب و بما قبل آن مانند عصر و عشا و اين بتقييد مطلق است بدليل اجماع و بروايت داود بن فرقد از صادق (ع) كه‌

قال اذا زالت الشمس دخل وقت الظهر فاذا مضى قدر اربع ركعات دخل ظهر و العصر بالاشتراك حتى يبقى عن مغرب الشمس قدر اربع فيخرج وقت‌