متهالك و حريص است بر ازدياد آن و خايف بر انتقاص آن و متاسف و مغموم بر فوت و نقص آن بخلاف مؤمن كه طالب آخرتست چه او بجهت آنكه متحليست بحليه تسليم و رضا و صبر و قناعت و توكل بر او سبحانه حق تعالى اسباب رزق را بسماحت و سهولت باو ميرساند و توفيق ميدهد او را در معيشة واقع و رافع كما قال عز و جل‌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً و قوله تعالى‌ وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ‌ و قوله‌ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ‌ و قوله‌ وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً و قوله‌ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً و فى الحديث القدسى‌

يا دنيا اخدمى من خدمنى و اتبعى من تبعك‌

از سعيد ابن حبير مرويست كه با دين قناعتست و خورسندى و توكل هر كه از دين اعراض كند قناعت از او بستانند و هرگز سير نگردد و اگر چه همه دنيا بتصرف در آورد و گاه هست كه حقتعالى بشامت كفر روزى را بر كافر تنك ميگرداند و ببركت ايمان توسيع رزق مؤمن ميفرمايد كما قال‌ وَ ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَ الْمَسْكَنَةُ و قوله‌ وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ‌ و لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‌ آمَنُوا الايه و اگر چنانچه حقتعالى بر كافر روزى را فراخ ميگرداند وى بر خود تنك گيرى ميكند و بفراغت خواطر آن را صرف نميكند و بمعيشت تنك مى‌گذراند و ابو هريره از رسول (ص) روايت كرده در تفسير اين آيه كه مراد بمعيشت تنك عذاب قبر است و فشارش و تنگى آن و ابو سعيد خدرى نيز گفته كه معيشت ضنك آنست كه چون بنده را در قبر نهند قبر بر وى تنك شود بر وجهى كه همه استخوانهاى پهلويش از يكديگر بدر روند نود و نه اژدها را بر او مسلط گرداند كه هر يكى را هفت سر باشد تا او را ميگزند و ميدرند و ميخورند تا روز حشر و اگر يكى از آن اژدها يك دم در زمين دمد هرگز زمين نبات نروياند و از ضحاك مرويست كه مراد بمعيشت ضنك كسب حرامست و مشغول بعمل بد ابن عباس فرموده كه مراد آنست كه هر بنده از بندگان كه مالى داشته باشد از وجه حرام هرگز از آن خير دنيا و آخرت نه‌بيند خواه اندك و خواه بسيار و دايم در پريشانى و سرگردانى اوقات گذراند نه آنكه معنى آيه اين باشد كه هر كه از ذكر خدا و راه حق عدول كند بر او تنك شود چه بسيار كافر هست گه معيشت بر او فراخ‌تر است از مؤمن پس حقيقت معنى آنست كه آنان كه بقيامت ايمان ندارند هر خرجى كه ميكنند غرامت ايشان باشد و بر آن ثوابى نيابند و طمع عوض نداشته باشند پس آن انفاق بر ايشان سخت باشد و هميشه بسبب آن مغموم و پريشان باشند يا اينكه مراد آن باشد كه ابواب خيرات بر او تنك باشد چه آن را در غير مرضات اللَّه صرف نمايد و نزد حسن و ابن زيد معيشت ضنك ضريع و زقوم دوزخست چه آن مآل و معرض و مرجع او است‌ وَ نَحْشُرُهُ‌ و حشر كنيم آن معرض را يَوْمَ الْقِيامَةِ در روز رستخيز