تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٨٥ - سوره الفرقان(٢٥) آيات ٥٠ تا ٥٩
كن و نمازگذار بجهت سپاس دارى و نعم او وَ كَفى بِهِ و پسنديده است خداى تعالى بِذُنُوبِ عِبادِهِ بگناهان پوشيده و آشكار بندگان خود خَبِيراً در حالتى كه دانا و مطلع است بر آن يعنى عالم است بر احوال ايشان و كافى در جزاى اعمال ايشان پس ايشان را بر آن جزا و سزا خواهد داد و تو را بر عدم ايمان ايشان مؤاخذه ننمايند و شر ايشان را از تو كفايت كند و در كشاف آورده كه در اين آيه حبيب خود را امر فرموده بآنكه اعتماد و توثيق بر او كند و امر خود را اسناد بسوى او نمايد در استكفاى شرور ايشان با تمسك بقاعده توكل و اساس التجا كه آن طاعت و عبادت او است و تنزيه و تحميد او را شناسا ساخته كه حى است كه موت بر او روا نباشد و حقست بر آنكه توكل بر او كنند و اتكال و اعتماد ننمايند بر غير او از احيا كه لازم ايشان فوت و فنا است مرويست كه يكى از سلف اين آيه تلاوت نمود و گفت (لا يصح لذى عقل ان يثق بعدها بمخلوق) روا نباشد مر هيچ عاقلى را كه بعد از اين آيه اعتماد بمخلوق نمايد پس در بيان آنكه سزاوار آنست كه توكل بر او كنند نه بر غير او ميفرمايد كه الَّذِي آن خداوند كه بقدرت كامله خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بيافريد آسمانها و زمينها را وَ ما بَيْنَهُما و آنچه در ميان آنها است از اركان و مواليد فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ در مقدار شش روز از ايام دنيا ثُمَّ اسْتَوى پس مستولى شد امر او عَلَى الْعَرْشِ بر عرش مجيد كه برترين مخلوقاتست تحقيق معنى استوى در ما سبق سمت تحرير يافته و ذكر اين كلام در اين مقام بجهت زيادتى تقرير است بر وجوب توكل بر او نه غير او چه اين دال است بر آنكه متوكل عليه خالق همه است و متصرف و متفرد در آن و بدانكه خلق سماوات و ارض در مدت شش روز كه آن روز آخرتست كه هر روزى عبارت او هزار سال است يا از روزهاى دنيا با وجود قدرة او بر آن بكلمه كن بجهت آن است كه تا بندگان نظر كنند در اينكه حق تعالى با وجود كمال قدرت و سرعت نفاذ امر او در هر مراد خلق اشيا نموده بر سبيل تانى و تدريج و بواسطه اين در كارها تعجيل نكرده تانى را شعار خود سازند كه
(التانى من الرحمن و العجلة من الشيطان) (كما روى عن سعيد بن جبير) (انما خلقها فى ستة ايام و هو بقدر على ان يخلقها فى لحظة تعليما لخلقه الرفق و التثبيت)
از مجاهد مرويست كه ابتداء آفرينش از روز يكشنبه بود و آخر آن جمعه و گويند كه چون حقتعالى در روز جمعه خلق جميع اشيا را اتمام داد و اجتماع همه آن فرمود از اينجهت آن را عيد مسلمانان گردانيد و تسميه آن بجمعه فرمود و وجه اينكه حق تعالى اين ايام مقدره را باسامى ايشان تسميه فرمود قبل از