تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣١٢ - سوره النور(٢٤) آيات ٥٠ تا ٥٩
خود داشتندى و روزگارى بهول و هراس گذرانيدندى روزى با يكديگر گفتندى آيا زمانى بر مادر آيد كه خود را مطمئن بينيم و بفراغت خاطر بر بساط سلامت و عافيت بنشينيم آيه آمد كه وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وعده داد خداى آنان را كه گرويدهاند مِنْكُمْ از شما وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ و كردند كار هاى شايسته كه لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ هر آينه البته خليفه گرداند ايشان را اين جواب قسم مضمر است تقريره وعدهم اللَّه و اقسم ليستخلفنهم و يا جواب وعد است كه در تحقق نازل منزله قسم است و بر هر تقدير ميفرمايد كه حقتعالى وعده داده و قسم ياد كرده و فرموده كه مؤمنان را خليفه گرداند فِي الْأَرْضِ در زمين كفار عرف و عجم و نزد بعضى مراد زمين مكه است كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ هم چنان كه خليفه گردانيده شدهاند و حفص استخلف بفعل معلوم خوانده يعنى هم چنان كه خليفه گردانيد خداى آنان را كه بودند مِنْ قَبْلِهِمْ پيش از ايشان يعنى بنى اسرائيل كه در زمين مصر و شام بديشان داد بعد از هلاك جبابره تا تصرف كردند در آن چنان كه تصرف ملوك در ممالك خود و در اندك وقتى حقتعالى بوعده مؤمنان وفا نموده جزاير عرب و ديار كسرى و بلاد روم بديشان ارزانى داشت و اميد هست كه جميع اطراف و انحاى مشارق و مغارب بحكم لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ بحوزه تسخير ملازمان سده شرع نبوى و متابعان احكام مصطفوى درآيد وَ لَيُمَكِّنَنَ از تتمه وعد است يعنى هر آينه متمكن و ثابت سازد و با قوت گرداند قَبْلِهِمْ براى مؤمنان صالح دِينَهُمُ دين ايشان را الَّذِي ارْتَضى لَهُمْ آن دينى كه پسنديده و برگزيده است براى ايشان يعنى دين اسلام مراد آنست كه دين اسلام را بر همه اديان غالب گرداند وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ و بدل دهد ايشان را مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ از پس ترس ايشان از اعادى أَمْناً ايمنى از ايشان يعنى تبديل خوف ايشان نمايد با من و نزد بعضى مراد خوفست از عذاب آخرت و امن اهل ايمان از آن و مؤيد اينست
قول النبى (ص) حاكيا عن اللَّه تعالى انى لا اجمع على عبد و احد بين خوفين و لا بين امنين ان خافنى فى الدنيا آمنته آمنته فى الاخرة و ان امنتى فى الدنيا خوفته فى الاخرة
يعنى حق تعالى مىفرمايد كه بتحقيق من جمع نميكنم بر يك بنده دو خوف و دو امن را اگر از من خائف باشد در دنيا او را ايمن گردانم در آخرت و اگر ايمن باشد از من در دنيا تخويف وى كنم در آخرت و قوله يَعْبُدُونَنِي حالست از الذين بجهة تقييد وعد بثبات بر توحيد و منصوب المحل تقديره (وعدهم اللَّه ذلك فى حال عبادتهم و اخلاصهم) يعنى وعده استخلاف داد خداى اهل ايمان را در حالتى كه ميستند مرا يا