تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٩٧ - سوره النور(٢٤) آيات ٣٠ تا ٣٩
دستورى داد خدا يعنى امر كرد أَنْ تُرْفَعَ آنكه برداشته شود قدر آن بتعظيم يعنى بلند قدر و بزرگ مرتبه دانند و از جمله تعظيم قدر آن تطهير آن است از معاصى و ارجاس و ادناس و يا برداشته شود در آن آوازها بحق تعالى در حوائج و بعضى رفع را حمل كردهاند بر بلند ساختن و برافراشتن بنا چنانچه وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ يعنى خانهاى كه حقتعالى امر كرد كه بلند برافراشته شود وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ و ياد كرده شود در آن خانها نام و مراد از اين بيوت مساجد است كه اشرف اماكن و ارفع مساكن است و در آن جا بذكر و نماز و تلاوة اشتغال بايد نمود و از سخن دنيا و از كلام ما لا يعنى محترز بايد بود و تقييد تمثيل مذكور باين بجهت آن است كه تا تمثيل بچيزى باشد كه وضع اين از براى خير است يا بجهة مبالغه در تمثيل چه قناديل مساجد اعظم قناديلند و يا تمثيل صلوة مؤمنان است يا ابدان ايشان بمساجد و جمع بيوت منافى وحدت مشكاة نيست زيرا كه مراد بمشكوة آن چيزى است كه او را اينوصف ثابت باشد بدون اعتبار وحدت و كثرة و يا متعلق است بما بعد كه آن يسبح است اى (يسبح له رجال فى بيوت) و ح تكرير جار و مجرور كه آن فى بيوت و فيها است براى تاكيد است كقولك زيد فى الدار جالس فيها و نميتواند بود كه متعلق بذكر باشد زيرا كه آن صله آن است و صله آن در ما قبل آن عمل نمىكند و يا متعلق است بفعل محذوف مثل سبحوا فى بيوت يعنى تسبيح كنيد خداى را در اين بيوت و تنكير بيوت براى تعظيم است و در مجمع البيان آورده كه نزد ابن عباس و حسن و مجاهد و جبائى و قتاده مراد ببيوت مذكوره مساجد است و يعضده
قول النبى (ص) المساجد بيوت اللَّه فى الارض و هى تضيء لاهل السماء كما تضيء النجوم لاهل الارض
مسجدها در زمين روشنى ميدهند و ميدرخشند مر اهل آسمانها را هم چنان كه ستارگان روشنى ميدهند براى اهل زمين و گويند بيوت عبارت از چهار مسجد است كه بامر الهى متصدى عمارت آنها پيغمبران بودهاند كعبه معظمه كه بسعى خليل و مدد اسمعيل تمام شده و بيت المقدس كه رفع قواعد آن در ايام خلافت داود (ع) بوده و اتمام آن بر دست سليمان (ع) اتفاق افتاد و مسجد مدينه و مسجد قبا كه هر دو باشارت حضرت خاتم الانبياء (ص) بوده و نزد بعضى مراد بيوت انبياست و ثعلبى كه يكى از مشاهير علماء اهل سنة است در تفسير خود آورده كه ابان بن تغلب از بقيع بن حارث روايت كرد و وى از انس بن مالك و بريده كه اين هر دو گفتند كه
انه سئل النبى (ص) لما قرء الاية اى بيوت هذه فقال بيوت الانبياء فقام ابو بكر فقال يا رسول اللَّه بيت على و فاطمة منها فقال نعم من افاضلها
يعنى انس بن مالك و بريده روايت كردهاند كه روزى رسول (ص) اين آيه ميخواند مردى گفت يا رسول اللَّه اين خانههاى معظم و سراهاى مكرم كدام است فرمود كه خانهاى پيغمبران ابو بكر گفت يا رسول اللَّه خانه فاطمه و على از آن جمله است فرمود آرى خانه على و فاطمه از فاضلترين آن خانهاست و مؤيد اينقول است قوله تعالى إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ