تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٨٤ - سوره الحج(٢٢) آيات ٧٠ تا ٧٨
مقالبه نتواند كرد و الهه شما اى مشركان گمراه اعجز از اقل ممكناتند و مقهور و مغلوب اذل كايناتاند پس بچه وجه ايشان را بحق تعالى نسبت ميدهيد و او سبحانه را شبيه آنها ميدانيد و اطلاق اسم الهه بر ايشان تجويز ميكنيد اللَّهُ يَصْطَفِي خداى برميگزيند مِنَ الْمَلائِكَةِ از فرشتگان رُسُلًا فرستادگان را كه واسطه باشند ميان وى و پيغمبران وى برسانيدن وحى چون جبرئيل و ميكائيل وَ مِنَ النَّاسِ و برميگزيند از آدميان كه پيغمبرانند تا خلق را بوى دعوت كنند إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بتحقيق كه خداى شنواست مقاله پيغمبر را در وقت تبليغ بَصِيرٌ بينا بحال امت او در رد و قبول دعوت چه او غالبست بجميع اشيا كه از جمله آن مسموعات و مبصراتند اين آيه رد انكار مشركانست كه پيغمبران از جنس بشر باشند و بيان آنكه رسل خداى بر دو نوعاند كه آن ملائكهاند و بشر و در انوار آورده كه چون حق تعالى در آيات سابقه تقرير وحدانيت خود كرد در الوهيت و نفى شركت غير با او در معبوديت در صفات الوهيت در اين آيه مبين ساخت كه او را بندگان برگزيده هست براى رسالتى كه بندگان متوسل ميشوند باجابت دعوت ايشان و اقتدا بديشان مينمايند در عبادت حضرت عزت بجهت تقرير نبوت و ترصيف قول ايشان كه ميگفتند ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى و الملائكة بنات اللَّه و غير اين و تبيين اين كه كسانى كه رسل خداى را چون عيسى و ملائكه اولاد او ميدانند تعظيم نكردهاند او را چنانچه سزاوار تعظيم او است و آن چنان كه حق معرفت باشد او را نشناخته كه عابدان خدا را اولاد او دانستهاند و آنها را مثل معبودى بحق گردانيده تعالى اللَّه عن ذلك علوا كبيرا و در بعضى تفاسير آمده كه سبب نزول اين آيه آن بود كه مشركان ميگفتند بر سبيل انكار كه أَ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنا يا خدا يا از ميان ما محمد ص را برگزيده كه يتيم ابو طالبست و كتاب را بر او انزال كرده حق تعالى رد قول ايشان كرده بآنكه اخراج او كند از زمين حرم و او را بر ايشان مظفر گرداند در روز بدر و در موضح آورده كه آيه در بيان رد انكار و تعجب كفار است از اينكه حقتعالى برمىگزيند از فرشتگان آن را كه خواهند چون جبرئيل و ميكائيل و غير ايشان و از آدميان آن را كه اراده فرمايد چون نوح و ابراهيم و محمد ص و غير ايشان و او سبحانه شنونده مقال جميع بندگان است و داننده احوال ايشان و همه را بر وفق آن جزا خواهد داد يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ميداند آنچه در پيش آدميانست از عملهايى كه كردهاند وَ ما خَلْفَهُمْ و آنچه از پس ايشانست از كارهايى كه خواهند كرد و يا عالمست بآنچه در مستقبل ايشانست از قيامت و احوال آن و آنچه در عقب خود بگذارند از دنيا و اموال و منال آن يا ميداند آنچه قبل از خلق ملائكه و انبيا است و آنچه