تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٧٧ - سوره النور(٢٤) آيات ٣٠ تا ٣٩
چه اينها متحرج نميدانند خود را از وصف زنان مؤمنه نزد رجال و در تبيان آورده كه مطلق كافرات در حكم مردان بيگانهاند و جايز نيست كه زنان مؤمنه نزد ايشان برهنه شوند و مواضع زينة خفيه بر ايشان نمايند زيرا كه حكم دين ميان اهل اسلام و كفر رسم آشنايى برانداخته و عفايف را نيز از ملاقات فواسق اجتناب بايد نمود تا باغوا و اضلال ايشان در وادى غوايت و ضلالت نيفتند و نزد بعضى مراد مطلق زنانند يعنى از هيچكدام پرهيز نبايد كرد و صواب اينست كه زنان مؤمنه نزد هيچ كافره متجرد نشود مگر گاهى كه كافره امه باشد لقوله تعالى أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَ يا بآنچه مالك شده است آن را دستهاى ايشان يعنى زنان بپرهيزند از آنان كه ملك يمين ايشان باشند از كنيزان خواه مؤمنه و خواه كافره و نزد بعضى از علماى امت ملك يمين اعم از اماء و عبيد است يعنى كنيزان و بندگان مواضع زينت خفيه مولاة خود را ميتوانند ديد و اين راى عايشه است و قول شافعى اما ابو حنيفه تجويز نميكند اگرچه عبد خصى يا مجبوب يا عنين باشد و علماى اماميه (رض) نيز بر اينند و در احقاق از ابن مسيب نقلكرده كه بايد مغرور نگرداند شما را لفظ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَ چه آن در باب اماء است نه عبيد و عبيد زن حكم مرد اجنبى دارد و جايز نيست نظر او بموى مولاة خود و نه بعوضى از اعضاى زينت وى و بنا بر اينمعنى ذكر أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَ با آنكه در نسائهن داخلست بجهت آنست كه تا معلوم شود كه احتراز از اماء غير مسلمه جايز نيست چه ايشان چون كه در تحت قهراند مامونند از آنكه حكايت مولاى خود كنند نزد رجال اجانب و اينكه از ابى عبد اللَّه (ع) روايت كردهاند كه ما موصوله شامل اماء و عبيد است بر تقدير صحت آن مراد عبيد غير بالغاند أَوِ التَّابِعِينَ يا پيروندگان غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ كه جز خداوندان حاجتند بزنان و بكر بنصب غير خوانده بر حاليت يعنى در حالتى كه غير ارباب حاجت باشند بنساء مِنَ الرِّجالِ از مردان يعنى آنها كه متابعت مردمان كنند براى طمع طعام مراد آنست كه بجهت طلب خوردنى بخانهها آيند و بزنان هيچ حاجتى ندارند بسبب آنكه ايشان را دغدغه شهوت نيست و ايشان پيران سالخوردهاند و يا ابلهان كه مطلقا از شهوت خبر ندارند و همت ايشان مقصور است بر طعام قول اول مرويست از كاظم (ع) و ثانى از صادق (ع) و ابن عباس و نزد شافعى مراد عنيناند و خصى و مجبوب كه قادر بر جماع نيستند و حنفى بر آنست كه خصى و مجبوب و عنين در حرمت نيز حكم اجانب دارند چه ايشان را از روى مباشرت هست غايتش اين كه بر آن قدرت ندارند و اين قول موافق قول اماميه است و گفتهاند كه مراد بتابعين غير اولى الاربة عبيد صغارند و صواب اينست كه مراد شيوخ هرم و بلهاند چنان كه گذشت چه عبيد صغار در تحت اين آيه داخلند كه أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ يا طفلانى كه لَمْ يَظْهَرُوا مطلع