وَ الَّتِي‌ و نيز ياد كن آن زن را كه‌ أَحْصَنَتْ‌ نگاه داشت‌ فَرْجَها خود را از حلال و حرام كما قال حكاية عنها وَ لَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ وَ لَمْ أَكُ بَغِيًّا مراد مريم بنت عمران است كه خود را عفيف و پاكيزه داشت و دست هيچ كس را بدامن عصمت خود نگذاشت‌ فَنَفَخْنا پس در دميديم يعنى جبرئيل را فرموديم تا دميد فِيها در مريم يعنى در گريبان يا آستين پيراهن يا در دهان او مِنْ رُوحِنا از روحى كه مخلوق ما و بامر ما است مراد آنست كه جارى گردانيديم در وى روح عيسى را و بآن زنده گردانيديم وى را در شكم چنان كه صاحب كشاف گفته كه تقدير اينست كه و نفخنا الروح فى عيسى فيها اى احييناه فى جوفها و اگر كلام را بر ظاهر خود حمل كنند دلالت بر احياى مريم خواهد كرد از قبيل‌ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي‌ كه دالست بر احياى آدم و اين غير مراد است در اين مقام و ميتواند بود كه مراد بروح جبرئيل باشد و معنى اينكه ما دميديم در مريم از جهت روح كه جبرئيل است يعنى بتوسط او باين وجه كه وى را فرموديم تا نفخ نمود در جيب درع او پس آن نفخ بجوف او رسيد وَ جَعَلْناها و گردانيديم حال مريم را وَ ابْنَها و حال فرزند وى مسيح را كه از نفخه حاصل شده بود بى‌توسط نطفه بر خلاف ساير مردمان‌ آيَةً علامتى و حجتى‌ لِلْعالَمِينَ‌ مر عالميان را يعنى چون تأمل كنند بر ايشان ظاهر و روشن گردد كه ظهور عيسى بى پدر از بتول عذرا بمجرد نفخه دلالت ميكند بر كمال قدرت صانع حكيم جل ذكره و توحيد آية و عدم تثنيه آن كما قال‌ وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ‌ بجهت اينست كه حال هر دو من حيث المجموع بمنزله آيه واحد است كه آن ولادت مريمست عيسى را بدون محل‌ إِنَّ هذِهِ‌ بدرستى كه اين ملت توحيد و دين اسلام‌ أُمَّتُكُمْ‌ ملت و كيش شما است اى كافه مردمان كه واجبست همه شما را استقامت بر آن‌ أُمَّةً واحِدَةً در حالتى كه ملتى است يگانه يعنى اختلافى در آن نيست و نبوده در ميان انبيا بلكه همه انبيا متفق الكلمه‌اند در اصل توحيد وَ أَنَا رَبُّكُمْ‌ و من آفريدگار شماام‌ فَاعْبُدُونِ‌ پس مرا بپرستيد نه غير مرا بدانكه تسميه امت به ملت بجهت آنست كه امت در اصل لغت بمعنى جماعتى است كه بر مقصد واحد سلوك كنند پس شريعت را بامت تسميه نمودند بجهت اجتماع مردمان بآن بر مقصد واحد و نزد بعضى معنى آنست كه آن جماعتى كه مذكور شدند از انبياى فريق شمااند كه بر شما لازم است اقتدا كردن بايشان چه ايشان مجتمع و متفق‌اند بر دين حق كما يقال (هؤلاء امتنا اى فريقنا موافقونا على مذهبنا) بعد از آن از حال يهود