ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٣٠٦ - دعائى جهت پيش از خورشيد زدن و پيش از غروب و واجب بودن آن از نظر ظاهر حديث و معناى حديث
ميگوئى ده بار:
«اعوذ باللَّه السميع العليم مِنْ هَمَزاتِ الشَّياطِينِ وَ أَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ، ان اللَّه هو السميع العليم»
پيش از آفتاب زدن و پيش از غروب، و اگر فراموش كردى آن را قضا ميكنى چنانچه نماز را قضا ميكنى هر گاه فراموش كنى.
توضيح
- مجلسى (ره) گويد: اين حديث ضعيف است و كسى را هم نديدهام كه بخاطر اين حديث قائل بوجوب اين ذكر در صبح و شام شده باشد جز جمع كم و اندكى از متأخرين از محدثين، و بنا بر اين مقصود از سنة واجبة يعنى لازمه و مؤكدة (نه واجب بمعناى فرض و آنچه در اصطلاح فقهاء است) و در آخر حديث هم كه فرمايد: او را مانند نماز كه فراموش كنى اگر فراموش شد قضا كن» مجلسى (ره) گويد: احتمال دارد مقصود نماز واجب باشد و محتمل است مقصود نماز مستجب باشد (پس اين جمله نيز دلالتى بر وجوب نكند چنانچه در باره نمازهاى مستحبى مانند نماز شب هم دستور بقضاى آن در روز در صورت فراموشى رسيده است).
٣٢-
محمد بن مروان از حضرت صادق عليه السّلام حديث كند كه فرمود: بگو:
«استعيذ باللَّه من الشيطان الرجيم و اعوذ باللَّه ان يحضرون، ان اللَّه هو السميع العليم»
و بگو: «
لا اله الا اللَّه وحده لا شريك له يحيى و يميت و هو على كل شىء و قدير»
گويد: مردى بآن حضرت عرضكرد: (گفتن) آن فرض شده و محدود است؟ فرمود: آرى فرض شده و محدود است، پيش از آفتاب زدن ده بار و پيش از غروب نيز ده بار ميگوئى و اگر چيزى از آن از تو فوت شد از شب يا از روز آن را قضا كن.
شرح
- مجلسى (ره) گويد: اين روايت نيز (مانند حديث گذشته از جهت سند) ضعيف است- و سپس گويد: «فرض» در اصطلاح اخبار آن چيزى است كه وجوب آن از قرآن ظاهر گشته، و در برابرش سنت آن چيزى است كه وجوب آن از سنت ظاهر شود، و گاهى نيز فرض اطلاق گردد بر آنچه رجحان آن از كتاب ظاهر شود خواه واجب باشد و خواه مستحب و در مقابلش سنت نيز گاهى بر اعم از واجب اطلاق شود سپس كلمات اهل لغت را در معناى فرض ذكر ميكند كه گفتهاند: فرض بمعناى توقيت و قراءة و سنت و