ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ١٥٣ - باب در تغييرات حالات دل

و گشاده كه در آن چراغهائى است تابناك، و نورش تا روز رستاخيز خاموش نگردد و آن دل مؤمن است.

توضيح‌

- مجلسى (ره) گويد: اينكه در اين حديث فرمود: «دلها سه گونه‌اند» منافاتى با حديث گذشته كه فرمود: «دلها بر چهار گونه‌اند» ندارد، زيرا فرمايشش كه فرمود: و دلى كه در آن نقطه تاريك است شامل دو قسم گردد يكى دلى كه در آن ايمان و نفاق است، و ديگر دل منافق، و اينكه فرمود: «تا روز رستاخيز نورش خاموش نگردد» اشاره باينست كه دلى كه بنور ايمان و معارف روشن شد پس از جدا شدن از بدن نيز در عالم برزخ و پس از آن روشن است، و آن نور هرگز از او گرفته نشود.

باب در تغييرات حالات دل‌

١-

سلام بن مستنير گويد: من در خدمت حضرت باقر عليه السّلام بودم كه حمران بن اعين (يكى از اصحاب آن حضرت) وارد شد، و از چيزهائى از آن حضرت پرسيد، پس همين كه خواست برخيزد بامام باقر عرضكرد: من شما را آگاه كنم- خداوند عمر شما را دراز كند و ما را بوجود شما بهره‌مند سازد- كه ما خدمت شما ميرسيم و از نزد شما بيرون نميرويم تا اينكه (در نتيجه) دلهاى ما نرم شود، و جانهاى ما از (نداشتن) اين دنيا تسلى يابد، و آن چه از اين اموال و دارائى كه در دست مردم است بر ما خوار و پست شود، سپس از نزد شما بيرون رويم و همين كه (دوباره) پيش مردم و تجار رويم دنيا را دوست بداريم؟ (اين چگونه است؟) گويد: آن حضرت عليه السّلام فرمود: همانا اينها دلهاست كه گاهى سخت شود، و گاهى هموار و آسان.

سپس فرمود: هر آينه ياران محمد (ص) عرضكردند: اى رسول خدا ما بر نفاق از خودمان ترسناكيم؟

فرمود: چرا از آن مى‌ترسيد؟ عرضكردند: هنگامى كه نزد شما هستيم و شما ما را متذكر كنيد؟ و بآخرت تشويق‌