ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٢٣٠ - باب رغبت و رهبت و تضرع و تبتل و ابتهال و استعاذه و مسألت

دفع ميكند .. تا اينكه گويد: و طبرسى گفته است: تبتل بمعنى انقطاع بدرگاه خدا است براى عبادت، و اخلاص عمل براى او واصل آن از «بتل الشي‌ء» بمعنى بريدن و قطع كردن آن است و از اين رو فاطمه (ع) را بتول گفتند: چون با عبادت خدا از ديگران بريده بود، سپس مجلسى (ره) گويد: محتمل است معناى حديث اين باشد كه اين قسم بهترين اقسام تبتلى است كه خداوند فرموده، و اشاره با انگشت ممكن است اشاره ببلندى و پستى باشد، و حركت دادن انگشتان اشاره به چپ و راست باشد، و گفته شده: بلندى و پستى اشاره باينست كه پروردگارا نميدانم آيا مرا بلند گردانيده يا پست كرده‌اى، و حركت دادن بچپ و راست اشاره بدان است كه نميدانم آيا از اصحاب يمين هستم يا از اصحاب شمال.

٢-

محمد بن مسلم گويد: از حضرت باقر عليه السّلام پرسيدم از (تفسير) گفتار خداى عز و جل: «پس فروتن نشدند براى پروردگار خويش و زارى نكردند» (سوره مؤمنون آيه ٧٦) فرمود: استكانت همان فروتنى است و تضرع: بلند كردن هر دو دست و زارى كردن بدانها است.

٣-

حضرت صادق عليه السّلام رغبت را ذكر كرد و درون دو كف خود را بطرف آسمان باز كرد (يعنى رغبت چنين است) و اما رهبت چنين است: و پشت دو دست را بطرف آسمان كرد، و اما تضرع چنين است:

و انگشتانش را براست و چپ گردانيد، و تبتل چنين است: و انگشتانش را بالا ميبرد و پائين مى‌آورد، و ابتهال چنين است: و دست خود را تا برابر رويش بجانب قبله كشيد (فرمود) و ابتهال نباشد تا اشك روان شود.

٤-

محمد بن مسلم گويد: شنيدم حضرت صادق عليه السّلام ميفرمود: مردى بمن گذر كرد و من با دست چپ در نماز دعا ميكردم، پس گفت: يا ابا عبد اللَّه با دست راستت (دعا كن) من گفتم: اى بنده خدا