ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٢٢٩ - باب رغبت و رهبت و تضرع و تبتل و ابتهال و استعاذه و مسألت

شش يك از اول نيمه شب.

باب رغبت و رهبت و تضرع و تبتل و ابتهال و استعاذه و مسألت‌

توضيح‌

- رغبت بمعناى ميل و شوق و رهبت بمعناى ترس و بيم، و تضرع يعنى فروتنى كردن، و تبتل بمعناى بريدگى و انقطاع بدرگاه خداوند، و ابتهال بمعناى زارى كردن است و استعاذه يعنى پناه جستن، و مسألت بمعناى درخواست كردن است، اينها ترجمه‌هاى فارسى آن است و معانى ديگر آنها در ضمن اخبار بيايد.

١-

ابو اسحاق گويد: حضرت صادق عليه السلام فرمود: رغبت آن است كه كف دو دست خود را بسوى آسمان بدارى، و رهبت آن است كه پشت دستهايت را بسوى آسمان بدارى. و در گفتار خداى عز و جل: وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا فرمود: تبتل: دعا كردن بيك انگشت است كه بدان اشاره كنى، و تضرع:

اينست كه با دو انگشت اشاره كنى و آن دو را حركت دهى، و ابتهال: بالا بردن هر دو دست است و اينكه آنها را بكشى، و اين موقع اشك ريختن است، و سپس دعا كن.

شرح‌

- مجلسى (ره) گويد: در اين خبر و نظائر آن در معناى رغبت دو احتمال است:

اول: اينكه معنى اين باشد كه اگر در حال دعا شوق و اميد بر او غالب شد سزاوار است كه دو كف دستهاى خود را به آسمان باز دارد كه گويا ميخواهد رحمت خدا را دريافت كند، و اگر ترس و بيم بر او غالب آمد از اينكه دعايش باجابت رسد پشت دو دست را بآسمان كند كنايه از اينكه بخاطر بسيارى گناه سزاوار حرمان است اگر چه مقتضاى كرم و جود خداوند فضل و احسان باوست.

دوم: معنى اين باشد كه اگر براى سودى دعا ميكند سزاوار است دو كف را بطرف آسمان بردارد، و اگر دعا براى دفع زيانى است كه از آمدن آن ترسان است پشت دستها را بآسمان كند كه گويا آن را