ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ١٦٢ - معناى حديث «من هم بحسنة و من هم بسيئة

إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا» (سوره اسراء آيه ٣٦) نقل كند كه اين آيه دلالت دارد بر اينكه انسان به نيست گناه هم كه در دل كند مؤاخذه شود، و نيز كلامى از سيد مرتضى و صاحب تفسير كشاف در تفسير آيه شريفه: إِذْ هَمَّتْ طائِفَتانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلا وَ اللَّهُ وَلِيُّهُما (سوره آل عمران آيه ١٢٣) بهمين مضمون نقل كند، و در آخر كلام نتيجه گيرد كه اين اخبارى كه در اين باب آمده است (مانند همين خبر و خبر بعد از اين) دلالت ندارند بر اينكه عزم بر گناه، گناه نيست، و جز اين نيست كه دلالت دارند بر اينكه كسى كه عزم بر گناهى مانند شرب خمر يا زنا مثلا كرد ولى آن گناه را انجام نداد بر او نوشته نشود نه اينكه يكسره گناهى نكرده، بلكه گناه هست ولى نوشته نشود و آن عفو شده است.

٢-

حضرت صادق عليه السلام فرمود: همانا مؤمن آهنگ كار نيك كند و انجام ندهد و براى او حسنه‌اى نوشته شود، و اگر انجام دهد ده حسنه براى او نوشته شود، و همانا مؤمن آهنگ كار بد كند كه آن را بجا آورد و نكند، پس چيزى بر او نوشته نشود.

٣-

عبد اللَّه بن موسى بن جعفر گويد: از پدرم (موسى بن جعفر عليه السّلام) پرسيدم از دو فرشته (موكل) بر انسان كه آيا هر گاه بنده قصد گناه كند يا قصد كار نيك كند ميدانند؟ فرمود: بوى مبال و بوى عطر يكى است؟ گفتم: نه، فرمود: همانا بنده چون آهنگ كار نيك كند نفسش خوشبو بيرون آيد، پس فرشته دست راست بفرشته دست چپ گويد: برخيز (و دنبال كار خود رو) زيرا اين بنده آهنگ كار خوب كرده، و هنگامى كه آن كار خوب را انجام داد زبانش قلم او باشد و آب دهانش مركب او و آن را براى او ثبت كند، و هر گاه آهنگ گناه كند نفسش بد بو بيرون آيد، پس فرشته دست چپ بدست راستى گويد: توقف كن (و دست نگهدار و چيزى ننويس) زيرا او آهنگ گناه كرده، و چون آن گناه را بجا آورد زبانش قلم او است و مركبش آب دهان او، و آن گناه را بر او ثبت كند.